2. සත්‍ය නිර්‍දෙශය
(ධාතුවිභඞ්ගයෙහි දක්වන ද ධාතු නිර්දේශයට අනතුරු වැ (සත්‍ය විභඞ්ගයෙහි ආ) සත්‍ය නිර්දේශ දක්වනු ලැබේ.
එය අභිධර්‍ම භාජනියෙහි[1] හුදු සත්‍ය ශබ්දයෙන් ආර්‍ය්‍ය සත්‍යයම දක්වන ලද හෙයින් “සචචානීති චත්තාරි අරියසච්චානි”[2] යි කීහ. හේ
- (1)දුඃඛාර්‍ය්‍ය සත්‍යය
- (2)දුඃඛසමුදයාර්‍ය්‍ය සත්‍යය
- (3)දුඃඛනිරොධාර්‍ය්‍ය සත්‍යය
- (4)දුඃඛනිරොධගාමිනී ප්‍ර‍තිපදාර්‍ය්‍ය සත්‍යයැයි චතුර්විධ වේ.
(විදර්‍ශනාවට භූමි වූ හෙයින් හෝ ආර්‍ය්‍යසත්‍ය යැයි කීහු.)
- (1)සත්‍යාර්‍ථ විභාග වශයෙන් ද,
- (2)නිර්වචන වශයෙන් ද,
- (3)ලක්‍ෂණාදීන් ගේ ප්‍රභේද වශයෙන් ද,
- (4)සාමාන්‍ය අර්‍ථ වශයෙන් ද,
- (5)අර්‍ථ උදුරා දැක්වීම් වශයෙන් ද,
- (6)අඩු වැඩි නොවීම් වශයෙන් ද,
- (7)ක්‍ර‍ම වශයෙන් ද,
- (8)ජාති ආදීන් ගේ නිශ්චය වශයෙන් ද,
- (9)ආර්‍ය්‍ය සත්‍යාගත ඥාන කෘත්‍ය වශයෙන් ද,
- (10)ධර්‍මයන් ගේ ප්‍රභේද වශයෙන් ද,
- (11)උපමා වශයෙන් ද,
- (12)චතුෂ්ක වශයෙන් ද,
- (13)ශුන්‍යතා වශයෙන් ද,
- (14)එකවිධාදීන් ගේ ප්‍රභේද වශයෙන් ද,
- (15)සභාග වශයෙන් ද,
- (16)විසභාග වශයෙන් දැයි මෙසේ සොළොස් ආකාරයෙකින් එහි විනිශ්චය දතයුතු.