මෙය දූරේනිදානයයි. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට හා අසංඛ්ය හතරකට පෙර ‘අමරවතී’ නම් නගරයක් විය. එහි ‘සුමේධ’ නම් බමුණෙක් වාසය කළේය. ඔහු මව්පිය දෙපසින්ම උසස් කුල ඇත්තෙකි; පිරිසිදු මව් කුස ඇත්තෙකි; හත්වන පරම්පරාව දක්වාම කුලය පිළිබඳ කිසිදු නින්දාවක් නොලද්දෙකි; රූප සම්පත්තියෙන් හා දැකුම්කළු බවින් යුක්තය; පැහැපත් ඡවි වර්ණයෙන් යුක්තය. ඔහු අන් කිසිදු රැකියාවක් නොකොට බ්රාහ්මණ ශිල්පයම උගත්තේය. සුමේධ තරුණ වියේදීම මව්පියෝ මිය ගියහ. එවිට භාණ්ඩාගාරික ඇමතිවරයා ලේකම් පොත ගෙනැවිත්, රන් රිදී මුතු මැණික් පිරුණු ගබඩා විවෘත කරවා, ‘කුමාරය, මේ ඔබේ මවට අයත් ධනයයි; මේ පියාට අයත් ධනයයි; මේ ඔබේ සීයාට සහ මුත්තාට අයත් ධනයයි’ කියා හත්වන පරම්පරාව දක්වා රැස්වූ ධනය පෙන්වා, ‘මෙය පරිහරණය කළ මැනව’යි කීය. සුමේධ පණ්ඩිතයෝ මෙසේ සිතූහ: ‘මේ ධනය රැස් කළ මගේ පිය-මුතුන්මිත්තෝ පරලොව යන විට එක් කහවණුවක්වත් රැගෙන නොගියහ. නමුත් මම මේ ධනය මා සමඟ ගෙන යා හැකි ක්රමයක් (පින්කම්) කළ යුතුය.’ ඔහු රජුට දන්වා නගරයේ අණබෙර යවා මහජනයාට දන් දී තවුස් පැවිද්දෙන් පැවිදි විය. මෙම කාරණය වඩාත් පැහැදිලි කිරීම සඳහා මේ ස්ථානයේ ‘සුමේධ කථාව’ කිව යුතුය. මේ කථාව බුද්ධවංශයේ එක දිගට සඳහන්ව ඇතත්, එය ගාථා වලින් පමණක් දක්වා ඇති බැවින් එතරම් ප්රකට නැත. එබැවින් අපි එම පුවත අතරතුර ගාථා ඇතුළත් කරමින් කියමු.