කතාව කියවීමට සහ සිතුවම් චිත්‍ර බැලීමට ගාථාව මත click කරන්න.
8. සහස්ස වර්ගය
8-1 පළමුවන තඹදැළි නම් චෝරඝාතකයාගේ වස්තුවයි.

සහස්සමපි චෙ වාචා, අනත්ථපදසංහිතා;

එකං අත්ථපදං සෙය්‍යො, යං සුත්වා උපසම්මති.

අනර්ථ පදයෙන් යුක්තවූ වචන දහසක් නමුදු උතුම් නොවෙති. යමක් අසා පුද්ගලතෙම සන්සිඳේද එබඳු වූ අර්ථ (සාධක) සිදුකරන එක පදයකුදු උතුම්ය.

8-2 දෙවන දාරුචීරිය තෙරුන්ගේ වස්තුවයි.

සහස්සමපි චෙ ගාථා, අනත්ථපදසංහිතා;

එකං ගාථාපදං සෙය්‍යො, යං සුත්වා උපසම්මති.

අනර්ථ පදයෙන් යුක්තවූ (නොහොත් අවැඩ කොටසින් යුක්ත වූ) ගාථාවෝ ඉදින් දහසක් නමුදු උතුම් නොවෙති. යම් එක ගාථා පදයකුදු අසා පුද්ගල තෙමේ සන්සිඳේ නම් එබඳු වූ එක ගාථා පදය උතුම්ය.

8-3 තුන්වන කුණ්ඩලකේසී ස්ථවිර වස්තුවයි.

යො ච ගාථා සතං භාසෙ, අනත්ථපදසංහිතා (අනත්ථපදසඤ්හිතං (ක.) විසෙසනං හෙතං ගාථාතිපදස්ස);

එකං ධම්මපදං සෙය්‍යො, යං සුත්වා උපසම්මති.

යම් පුද්ගලයෙක් තෙම ඉදින් අවැඩ කොටසින් යුක්තවූ ගාථා සියයක් කීයේ වී නමුදු (ඒ ගාථාවෝ උතුම් නොවෙති). යමෙක් යමක් අසා සන්සිඳේද එබඳු වූ එකම ධර්ම පදය උතුම්ය.

යො සහස්සං සහස්සෙන, සඞ්ගාමෙ මානුසෙ ජිනෙ;

එකඤ්ච ජෙය්‍යමත්තානං (අත්තානං (සී. පී.)), ස වෙ සඞ්ගාමජුත්තමො.

යම් යෝධයෙක් දශ ලක්‍ෂයක් මිනිසුන් එකම යුද්ධයෙක්හි දිනුයේ වී නමුත් (හෙතෙම ජය ලද්දේ නම් නොවෙයි) එකම ආත්මය හෙවත් තමාම දිනුයේ වේද හෙතෙම ඒකාන්තයෙන් යුද්ධයෙහි දිනුවන්ට උතුම්ය.

8-4 සතරවන අනර්ථ ඇසූ බමුණාගේ වස්තුවයි.

අත්තා හවෙ ජිතං සෙය්‍යො, යා චායං ඉතරා පජා;

අත්තදන්තස්ස පොසස්ස, නිච්චං සඤ්ඤතචාරිනො.

තමා දැමුණු, නිතර සංවරව හැසිරෙන පුරුෂයා, තමා ආත්මය දිනන ලද්දේ ඒකාන්තයෙන් උත්තමයි. යම් යම් අන්‍ය ප්‍රජාතොම දූ කෙළීම් ආදියෙන් දිනන්නීද, (ඒ දිනීම) උතුම් නොවෙයි.

නෙව දෙවො න ගන්ධබ්බො, න මාරො සහ බ්‍රහ්මුනා;

ජිතං අපජිතං කයිරා, තථාරූපස්ස ජන්තුනො.

දෙවියෙක් ගාන්ධර්වයෙක් ඔව්හු හා සමග මාරයාද එබඳු සත්වයාගේ දිනීම පැරදීමක් නොකරන්නේය.

8-5 පස්වන සැරියුත් තෙරණුවන් මාමාවූ බ්‍රාහ්මණයාගේ වස්තුවයි.

මාසෙ මාසෙ සහස්සෙන, යො යජෙථ සතං සමං;

එකඤ්ච භාවිතත්තානං, මුහුත්තමපි පූජයෙ;

සායෙව පූජනා සෙය්‍යො, යඤ්චෙ වස්සසතං හුතං.

මාසයක් මාසයක් පාසා දහසක් වියදම් කිරීමෙන් අවුරුදු සියයක් මුළුල්ලෙහි යමෙක් තෙම යාග කරන්නේ වඩන ලද සිත් ඇති එකම ආර්යයක්හු මොහොතකුදු පුදන්නේ වේද ඉදින් අවුරුදු සියයක් මුළුල්ලෙහි දෙන ලද යම් දානයක් ඇද්ද එයට වඩා ඒ පූජාව උතුමි.

8-6 සයවන සැරියුත් තෙරණුවන්ගේ බෑණාගේ වස්තුවයි.

යො ච වස්සසතං ජන්තු, අග්ගිං පරිචරෙ වනෙ;

එකඤ්ච භාවිතත්තානං, මුහුත්තමපි පූජයෙ;

සායෙව පූජනා සෙය්‍යො, යඤ්චෙ වස්සසතං හුතං.

යම් පුරුෂයෙක් වනයෙහි ඉදින් අවුරුදු සියයක් මුළුල්ලෙහි ගිනි පූජාව කරන්නේද වඩනා ලද සිත් ඇති එක ආර්යය පුද්ගලයෙකු මොහොතකුත් පුදන්නේද අවුරුදු සියයක් මුළුල්ලෙහි කරණ ලද යම් ඒ ගිනි පූජාවට වඩා ඒ පූජාවම උතුම්ය.

8-7 හත්වන සැරියුත් හිමියන්ගේ යහළු බමුණාගේ වස්තුවයි.

යං කිඤ්චි යිට්ඨං ව හුතං ව (යිට්ඨඤ්ච හුතඤ්ච (ක.)) ලොකෙ, සංවච්ඡරං යජෙථ පුඤ්ඤපෙක්ඛො;

සබ්බම්පි තං න චතුභාගමෙති, අභිවාදනා උජ්ජුගතෙසු සෙය්‍යො.

මේ ලෝකයෙහි පින් කිරීමෙහි අපෙක්ෂා ඇති පුද්ගල තෙම, යම්කිසි (කුඩා) දාන වස්තුවක් හෝ (අමුතු) මහ දනක් හෝ අවුරුද්දක් මුළුල්ලෙහි දුන්නේ නමුදු ඒ සියලු දානයම ආර්යයන් වැඳීමේ (කුශල චේතනාවෙන්) සතරින් කොටසටත් නොපැමිණෙයි.

8-8 අටවන දීඝායුකුමාරයාගේ වස්තුවයි.

අභිවාදනසීලිස්ස, නිච්චං වුඩ්ඪාපචායිනො (වද්ධාපචායිනො (සී. පී.));

චත්තාරො ධම්මා වඩ්ඪන්ති, ආයු වණ්ණො සුඛං බලං.

(නිතර සිල්වතුන්) වඳින සුළුවූ, (ගුණයෙන්) වැඩිහිටියන් පුදන්නාහට ආයුෂ (ශරීර) වර්ණ සැප බල යන මේ සතර ගුණයෝ වැඩෙති.

8-9 නවවන සංකිච්ච සාමණේර වස්තුවයි.

යො ච වස්සසතං ජීවෙ, දුස්සීලො අසමාහිතො;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, සීලවන්තස්ස ඣායිනො.

දුශ්ශීලවූ (උපචාර අර්පණා සමාධියෙන්) සමාහිත (සිත් එකඟ) නොවූ යම් පුද්ගලයෙක් ඉදින් අවුරුද සියයක් ජීවත්වේ නමුදු (ඔහුගේ ජීවත්වීමට වඩා) සිල්වත්වූ ධ්‍යායීවූ (සිත් වඩන) භික්‍ෂුවගේ එක් දවසක් ජීවත්වීම උතුම්ය.

8-10 දසවන ඛාණුකොණ්ඩඤ්ඤ තෙරණුවන්ගේ වස්තුවයි.

යො ච වස්සසතං ජීවෙ, දුප්පඤ්ඤො අසමාහිතො;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, පඤ්ඤවන්තස්ස ඣායිනො.

ප්‍රඥා නැත්තාවූ සමාහිත (සිත එකඟ) නොවූ යම් පුද්ගලයෙක් ඉදින් අවුරුදු සියයක් ජීවත්වේ නමුදු (ඔහුගේ ජීවත්වීමට වඩා) ප්‍රඥාවන්වූ (සමථ විදර්ශනා) භාවනායෙහි යෙදුණු භික්‍ෂුහුගේ එක්දවසකුදු ජීවත්වීම උතුම්ය.

8-11 එකොළොස්වන සප්පදාස තෙරුන්ගේ වස්තුවයි.

යො ච වස්සසතං ජීවෙ, කුසීතො හීනවීරියො;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, වීරියමාරභතො දළ්හං.

මැලිවූ (කායික චෛතසික) වීර්යය නැත්තාවූ යම් පුද්ගලයෙකු ඉදින් අවුරුදු සියයක් ජීවත්වීමට වඩා දැඩිකොට වීර්යය වඩන භික්‍ෂුවගේ එකදවසකුදු ජීවත්වීම උතුම්ය.

8-12 දොළොස්වන පටාචාරා තෙරණියගේ වස්තුවයි.

යො ච වස්සසතං ජීවෙ, අපස්සං උදයබ්බයං;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, පස්සතො උදයබ්බයං.

(පංචස්කන්ධයන්ගේ) උදයව්‍යය (ඇතිවීම හා නැතිවීම) නොදක්නාවූ යම් පුද්ගලයෙක් ඉදින් අවුරුදු සියයක් ජීවත්වේ නමුදු (ඔහුගේ ජීවත්වීමට වඩා) උදයව්‍යය දක්නා භික්‍ෂුහුගේ එකදවසකුදු ජීවත්වීම උතුම්ය.

8-13 දහතුන්වන කිසාගෝතමී තෙරණියන්ගේ වස්තුවයි.

යො ච වස්සසතං ජීවෙ, අපස්සං අමතං පදං;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, පස්සතො අමතං පදං.

නිර්වාණය නොදන්නාවූ යම් පුද්ගලයෙකු අවුරුදු සියයක් ජීවත්වීමට වඩා අමෘත මහා නිර්වාණය නුවණැසින් දක්නා පුද්ගලයාගේ එක දවසකුදු ජීවත්වීම උතුම්ය.

8-14 දහහතරවෙනි බහුපුත්තික තෙරණියගේ වස්තුවයි.

යො ච වස්සසතං ජීවෙ, අපස්සං ධම්මමුත්තමං;

එකාහං ජීවිතං සෙය්‍යො, පස්සතො ධම්මමුත්තමං.

උතුම්වූ (නවලොකොත්තර) ධර්මය (නුවණැසින්) නොදක්නාවූ යම් පුද්ගලයෙකු අවුරුදු සියයක් ජීවත්වනවාට වඩා උතුම් (නවලොකොත්තර) ධර්මය නුවණැසින් දක්නා පුද්ගලයාගේ එක් දවසක් ජීවත්වීම උතුම්ය.