කතාව කියවීමට සහ සිතුවම් චිත්‍ර බැලීමට ගාථාව මත click කරන්න.
23. නාග වර්ගය
23-1 තමන් නිමිති කරගෙන කියන ලද කථා පුවත

අහං නාගොව සඞ්ගාමෙ, චාපතො පතිතං සරං;

අතිවාක්‍යං තිතික්ඛිස්සං, දුස්සීලො හි බහුජ්ජනො.

යම් හෙයකින් ලෞකික මහ ජනතෙම දුශ්ශීලද එහෙයින් යුද්ධ භූමියෙහි දුන්නෙන් මිදුණු සර (ඉවසන්නාවූ) ඇතකු මෙන් මම ඵරුෂ වචන ඉවසන්නෙමි.

දන්තං නයන්ති සමිතිං, දන්තං රාජාභිරූහති;

දන්තො සෙට්ඨො මනුස්සෙසු, යොතිවාක්‍යං තිතික්ඛති.

දැමුනු සතකුම බොහෝදෙනා රැස්වන තැනට (සභාවට) පමුණුවති. රජතෙමේද දැමුනු ඇතකු අසකුටම නැගෙන්නේය. යමෙක් තෙම පරොස් තෙපුල් ඉවසාද ඒ දැමුනු පුද්ගලතෙම මිනිසුන් අතුරෙන් උත්තමයි.

වරමස්සතරා දන්තා, ආජානීයා ච (ආජානීයාව (ස්‍යා.)) සින්ධවා;

කුඤ්ජරා ච (කුඤ්ජරාව (ස්‍යා.)) මහානාගා, අත්තදන්තො තතො වරං.

අශ්වතරයෝද දැමුනාහුම උත්තමයහ. ආජානේය නම් අශ්වයාද සෛන්ධව අශ්වයෝද, මහා නාගයයි කියන ලද ඇත්තුද දැමුනාහුම උත්තමයහ. ඔවුන් හැම දෙනාටම වඩා තමා දැමුනේ උත්තමයි.

23-2 හස්ති ශිල්පය දත් හික්ෂුවගේ කථා පුවත

න හි එතෙහි යානෙහි, ගච්ඡෙය්‍ය අගතං දිසං;

යථාත්තනා සුදන්තෙන, දන්තො දන්තෙන ගච්ඡති.

මේ යානවලින් අගත (-නොගිය) නම්වූ දිශාවට නොයන්නේ වේද, එහෙයින් දැමුණේ, දැමුණාවූ, ඉතා මනාව දැමුණාවූ සිතින් (එහි) යයි.

23-3 එක්තරා බ්‍රාහ්මණයකුගේ පුතුන් පිළිබඳ පුවත

ධනපාලො (ධනපාලකො (සී. ස්‍යා. කං. පී.)) නාම කුඤ්ජරො, කටුකභෙදනො (කටුකප්පභෙදනො (සී. ස්‍යා. පී.)) දුන්නිවාරයො;

බද්ධො කබළං න භුඤ්ජති, සුමරති (සුසරති (ක.)) නාගවනස්ස කුඤ්ජරො.

ධනපාල නම්වූ ඇත්තෙම (දෙකන්සිළින් වෑහෙන) තීව්‍රවූ මද ඇත්තේ (කිසිවක්හු විසින්) නොවැළැකිය හැකි වූයේ, (ඇත් ගලට ගෙණවුත්) බඳනා ලද්දේ අහර නොකයි. ඇත්තෙම ඇත් වනයම සිහි කරන්නේය.

23-4 පසේනදී කොසොල් රජුගේ කථා පුවත

මිද්ධී යදා හොති මහග්ඝසො ච, නිද්දායිතා සම්පරිවත්තසායී;

මහාවරාහොව නිවාපපුට්ඨො, පුනප්පුනං ගබ්භමුපෙති මන්දො.

යම් කලෙක පුරුෂතෙම මිද්ධ (නිදිමත) බහුල කොට ඇත්තේ වේද, බොහෝකොට කන්නේද (කුඩු ආදී ඌරු අහරින් පෝෂණය කරන ලද මහා ඌරෙකු මෙන්) නිදන්නේ පෙරළි පෙරළී වැද හෝනේ වේද, ප්‍රඥා රහිතවූයේ නැවත නැවත මව් කුසට පැමිණෙන්නේය.

23-5 පස්වනි වු සානුසාමණේරයන් වහන්සේ පිළිබඳ කථා පුවත

ඉදං පුරෙ චිත්තමචාරි චාරිකං, යෙනිච්ඡකං යත්ථකාමං යථාසුඛං;

තදජ්ජහං නිග්ගහෙස්සාමි යොනිසො, හත්ථිප්පභින්නං විය අඞ්කුසග්ගහො.

මේ සිත මෙයින් පූර්වයෙහි (රූපාදී අරමුණෙහි ලෝභාදී) යම් ආකාරයකින් පවත්නා කැමැත්තේද යමෙක (රූපාදී යම් අරමුණෙක්හි) පවත්නා කැමැත්තේ වේද සුවසේ බොහෝ කලක් සැරිසරා ඇවිද්දේ වේද, ඒ සිත අද මම වැගිරෙන මද ඇති ඇතක්හු නිග්‍රහ කරන්නාවූ දක්‍ෂවූ හස්තියාචාර්යයක්හු මෙන් නුවණින් නිග්‍රහ කරන්නෙමි.

23-6 බද්ධේරක ඇතාගේ කථා පුවත

අප්පමාදරතා හොථ, සචිත්තමනුරක්ඛථ;

දුග්ගා උද්ධරථත්තානං, පඞ්කෙ සන්නොව (සත්තොව (සී. පී.)) කුඤ්ජරො.

නොපමා බවෙහි ඇලෙව්. තොපගේ සිත රකිව්. (ගැඹුරු) මඩෙහි ගැලුනු ඇතු වෑයම් කොට එයින් නැගී ගොඩ පිහිටිය) මෙන් තමා ඒ කෙලෙස් මඩින් ගොඩ නගවු.

23-7 ප්‍රදේශවාසී පන්සියයක් භික්ෂූන්ගේ කථා පුවත

සචෙ ලභෙථ නිපකං සහායං, සද්ධිං චරං සාධුවිහාරිධීරං;

අභිභුය්‍ය සබ්බානි පරිස්සයානි, චරෙය්‍ය තෙනත්තමනො සතීමා.

ප්‍රඥාවත්වූ, තමා හා වසන්නට සුදුසුවූ, යහපත් වාස ඇති, ධෘති සම්පන්නවූ, (කළ්‍යාණ) මිත්‍රයෙකු ඉදින් (ලබා නම්) ඒ සියලු උපද්‍රවයන් මැඩ ඒ කළ්‍යාණ මිත්‍රයා හා සමග සතුටු සිත් ඇතිව සිහි නුවණින් යෙදී වසන්නේය.

නො චෙ ලභෙථ නිපකං සහායං, සද්ධිං චරං සාධුවිහාරිධීරං;

රාජාව රට්ඨං විජිතං පහාය, එකො චරෙ මාතඞ්ගරඤ්ඤෙව නාගො.

ප්‍රඥාවත්වූ තමා හා සමග වසන්නට සුදුසුවූ යහපත්වූ වාස ඇති ධෘති සම්පන්නවූ (කළ්‍යාණ) මිත්‍රයකු ඉදින් නොලබා නම්, දිනන ලද රට හැර (වනයට වැද පැවිදිවූ) මහා ජනක රජු මෙන්ද, වනයෙහි මේ පාරිල්‍යෙය ඇතු මෙන්ද එකලාව වසන්නේය.

එකස්ස චරිතං සෙය්‍යො, නත්ථි බාලෙ සහායතා;

එකො චරෙ න ච පාපානි කයිරා, අප්පොස්සුක්කො මාතඞ්ගරඤ්ඤෙව නාගො.

හුදෙකලා වූවහුගේ විසීම උතුම්ය. අඥානයා කෙරෙහි සහාය බවක් නැත. (එහෙයින්) එකලාව වසන්නේය. පව් නොකරන්නේය. වනයෙහි පාරිලෙය්‍ය ඇතු මෙන්ම එකලාව වසන්නේය.

23-8 මාරයා පිළිබඳ කථා පුවත

අත්ථම්හි ජාතම්හි සුඛා සහායා, තුට්ඨී සුඛා යා ඉතරීතරෙන;

පුඤ්ඤං සුඛං ජීවිතසඞ්ඛයම්හි, සබ්බස්ස දුක්ඛස්ස සුඛං පහානං.

ප්‍රයෝජනයක් උපන් කල්හි, සහායයෝ සැපය, (යම්කිසි ප්‍රත්‍යයකින්) එකින් එක උපදනාවූ යම් තුෂ්ටියක් ඇද්ද, ඒ තුෂ්ටිතොම සුවය. මරණාසන්න කාලයෙහි කරණ ලද කුශල කර්මය සුවය. සියලු සංසාර දුක්ඛයාගේ ප්‍රහාණය (ගෙවා ලීම) සුවයි.

සුඛා මත්තෙය්‍යතා ලොකෙ, අථො පෙත්තෙය්‍යතා සුඛා;

සුඛා සාමඤ්ඤතා ලොකෙ, අථො බ්‍රහ්මඤ්ඤතා සුඛා.

ලෝකයෙහි මවුන් කෙරෙහි මනා පිළිවෙත් ඇති බව සුවය. නැවත පියන් කෙරෙහි මනා පිළිවෙත් ඇති බව සුවය. ලෝකයෙහි ශ්‍රමණයන් කෙරෙහි මනා පිළිවෙත් ඇති බව සුවය. නැවත ක්‍ෂීණාශ්‍රව බ්‍රාහ්මණයන් කෙරෙහි මනා පිළිවෙත් ඇති බව සුවයි.

සුඛං යාව ජරා සීලං, සුඛා සද්ධා පතිට්ඨිතා;

සුඛො පඤ්ඤාය පටිලාභො, පාපානං අකරණං සුඛං.

ශීලය ජරා වයස දක්වා සුවය. ශ්‍රද්ධාතොම නිශ්චලව පිහිටියා සුවය. ප්‍රඥාව ලැබීමද සුවයි. පව් නොකිරීම සුවයි.