“ධමෙ ධමෙ” (පිඹින්නේය, පිඹින්නේය) යන මේ ධර්ම දේශනාව ශාස්තෲන් වහන්සේ ජේතවනාරාමයෙහි වැඩ වාසය කරන සමයෙහි එක්තරා අකීකරු භික්ෂුවක් අරභයා දේශනා කළ සේක.
අතීතයෙහි බරණැස් නුවර බ්රහ්මදත්ත රජු රාජ්ය කරන කල්හි බෝධිසත්වයෝ සක් පිඹින කුලයක උපන්හ. බරණැස් නුවර නැකැත් කෙළියක් ප්රකාශ කළ කල්හි ඔහු තම පියා ද කැටුව ගොස් සක් පිඹීමෙන් ධනය උපයාගෙන ආපසු එන අතරතුර, සොරුන් ගැවසෙන වනාන්තරයේදී නොකඩවා සක් පිඹීමෙන් පියා වැළැක්වූහ. නමුත් පියා, “සක් හඬින් සොරුන් පලවා හරින්නෙමි” යි සිතා දිගින් දිගටම සක් පිම්බේය. එවිට සොරු පෙර පරිද්දෙන්ම පැමිණ ඔවුන්ගේ ධනය පැහැර ගත්හ. බෝධිසත්වයෝ පෙර පරිද්දෙන්ම මෙම ගාථාව කීහ.
අකීකරු පියාණන් දිගින් දිගටම සක් පිඹීම නිසා සොරුන් පැමිණ වස්තුව පැහැර ගැනීම.
“සක් පිඹිය යුත්තේය. එහෙත් පමණ ඉක්මවා නොපිඹිය යුත්තේය. අධිකව පිඹීම සැබවින්ම ලාමකය (අනර්ථකාරීය). සක් පිඹීමෙන් භෝගයෝ ලබන ලදහ. එහෙත් අපගේ පියාණෝ නැවත නැවත සක් පිඹීමෙන් ඒ ලැබූ ධනය ද විනාශ කළහ.”
එහි “තෙ තාතො විධමී ධමං” යනු, සක් පිඹීමෙන් ලද්දා වූ ඒ භෝගයන් මාගේ පියාණන් නැවත නැවත සක් පිඹීමෙන් ‘විධමි’ හෙවත් විනාශ කළේය යන්නයි.
ශාස්තෲන් වහන්සේ මේ ධර්ම දේශනාව ගෙනහැර දක්වා, පූර්වාපර සන්ධි ගළපා මෙම ජාතකය නිමවා වදාළ සේක. “එකල පියා වූයේ මේ අකීකරු භික්ෂුවයි. පුත්රයා වූයේ මම ම වෙමි.”
දසවැනි වූ සංඛධම ජාතක වර්ණනාවයි.
සවැනි වූ ආසිංස වර්ගයයි.
එහි උද්දානය (මාතෘකාවලිය) මෙසේය:
- මහාසීලව ජාතකය
- ජනක ජාතකය
- පුණ්ණපාති ජාතකය
- කිංඵල ජාතකය
- පඤ්චාවුධ ජාතකය
- කඤ්චනක්ඛන්ධ ජාතකය
- වානරින්ද ජාතකය
- තයෝධම්ම ජාතකය
- භේරිවාද ජාතකය
- සංඛධම ජාතකය