6. 2. 7.
නික්කඩ්ඪන ශික්ෂාපදය
1. එකල්හි භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ සැවැත් නුවර ජේතවනය නම් වූ අනේපිඬු සිටුතුමාගේ ආරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල්හි සත්තරසවග්ගිය භික්ෂූන් (දහහත් දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමේ භික්ෂූන්) “අපි මෙහි වස් වසන්නෙමු” යි සිතා එක්තරා පිටිසර මහා විහාරයක් අලුත්වැඩියා කරති. ෂඩ්වර්ගික භික්ෂූන් (හය දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමේ භික්ෂූන්) විහාරය අලුත්වැඩියා කරන සත්තරසවග්ගිය භික්ෂූන් දුටුවෝ ය. දැක මෙසේ කීහ: “ඇවැත්නි, මේ සත්තරසවග්ගිය භික්ෂූන් විහාරයක් අලුත්වැඩියා කරති. එසේ නම් අපි ඔවුන් නැගිට්ටවා පිටත් කර යවමු.” ඇතැම් කෙනෙක් මෙසේ කීහ: “ඇවැත්නි, ඔවුන් අලුත්වැඩියා කරන තුරු බලා සිටිමු. අලුත්වැඩියා කළ පසු නැගිට්ටවා යවමු.” එවිට ෂඩ්වර්ගික භික්ෂූන් සත්තරසවග්ගිය භික්ෂූන්ට මෙය කීහ: “ඇවැත්නි, නැගිටින්න. මේ විහාරය අපට හිමි වේ.” “ඇවැත්නි, එය කලින් ම කිව යුතු නොවේ ද? එසේ කීවා නම් අපි ද වෙනත් විහාරයක් අලුත්වැඩියා කරන්නෙමු. ඇවැත්නි, මෙය සංඝයාට අයත් විහාරයක් නොවේ ද?” “එසේ ය ඇවැත්නි, සංඝයාට අයත් විහාරයකි.” “ඇවැත්නි, නැගිටින්න. මේ විහාරය අපට හිමි වේ.” “ඇවැත්නි, විහාරය විශාල ය. ඔබත් වාසය කරන්න, අපිත් වාසය කරන්නෙමු.” “ඇවැත්නි, නැගිටින්න. මේ විහාරය අපට හිමි වේ” යි කියා, කිපී, නොසතුටු වී, ඔවුන්ගේ බෙල්ලෙන් අල්ලාගෙන ඇද දමති. ඇද දමනු ලබන ඔවුහු හඬති. භික්ෂූන් මෙසේ ඇසූහ: “ඇවැත්නි, ඔබ හඬන්නේ කුමක් නිසා ද?” “ඇවැත්නි, මේ ෂඩ්වර්ගික භික්ෂූන් කිපී, නොසතුටු වී, අප සංඝයාට අයත් විහාරයෙන් ඇද දමති.”
2. යම් ඒ භික්ෂූන් අල්පේච්ඡ (ආශා අඩු) වූවාහු ද -පෙ- ඔවුහු හෙළා දකිති, නුගුණ කියති, දොස් පතුරුවති: “කෙසේ නම් ෂඩ්වර්ගික භික්ෂූන් කිපී, නොසතුටු වී, භික්ෂූන් සංඝයාට අයත් විහාරයෙන් ඇද දමන්නාහු ද?” -පෙ- “මහණෙනි, ඔබ කිපී, නොසතුටු වී, භික්ෂූන් සංඝයාට අයත් විහාරයෙන් ඇද දමන බව සැබෑ ද?” “සැබෑ ය, භාග්‍යවතුන් වහන්ස.” භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැරහූ සේක: -පෙ- “හිස් පුරුෂයෙනි, ඔබ කෙසේ නම් කිපී, නොසතුටු වී, භික්ෂූන් සංඝයාට අයත් විහාරයෙන් ඇද දමන්නහු ද? හිස් පුරුෂයෙනි, මෙය නොපැහැදුණු අයගේ පැහැදීම පිණිස හෝ නොවේ. -පෙ- මහණෙනි, මේ ශික්ෂාපදය මෙසේ උදෙසිය යුතු ය (ප්‍රකාශ කළ යුතු ය):
“යම් භික්ෂුවක් කිපී, නොසතුටු වී, භික්ෂුවක් සංඝයාට අයත් විහාරයකින් ඇද දමන්නේ නම් හෝ ඇද දමවන්නේ නම් හෝ පාචිත්තිය ඇවැත් වේ.”
3. යො පන (යම්): යම් කෙනෙක්, යම් බඳු කෙනෙක් -පෙ- භික්ඛු (භික්ෂුව) -පෙ- මේ අර්ථයෙහි අදහස් කරන ලද භික්ෂුව මොහු ය. භික්ඛුං (භික්ෂුවක්): වෙනත් භික්ෂුවක්. කුපිතො අනත්තමනො (කිපී, නොසතුටු වී): සතුටු නොවූ, සිත කිපුණු, සිතෙහි තරහ නැමැති හුල හටගත් තැනැත්තා ය.
සංඝයාට අයත් විහාරය නම්: සංඝයාට දෙන ලද, පරිත්‍යාග කරන ලද විහාරයකි.
ඇද දමන්නේ නම්: කාමරයේ දී අල්ලාගෙන ඉදිරිපස ආලින්දයට ඇද දමයි නම් පාචිත්තිය ඇවැත් වේ. ඉදිරිපස ආලින්දයේ දී අල්ලාගෙන පිටතට ඇද දමයි නම් පාචිත්තිය ඇවැත් වේ. එක් උත්සාහයකින් දොරටු බොහොමයක් පසු කරවයි නම් පාචිත්තිය ඇවැත් වේ. ඇද දමවන්නේ නම්: අනෙකෙකුට අණ කරයි නම් දුක්කට ඇවැත් වේ. එක් වරක් අණ ලැබූ තැනැත්තා දොරටු බොහොමයක් පසු කරවයි නම් පාචිත්තිය ඇවැත් වේ.
සංඝයාට අයත් විහාරයක් සංඝයාට අයත් යැයි හඟින්නේ කිපී, නොසතුටු වී ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ පාචිත්තිය ඇවැත් වේ. සංඝයාට අයත් විහාරයක් ගැන සැක ඇත්තේ කිපී, නොසතුටු වී ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ පාචිත්තිය ඇවැත් වේ. සංඝයාට අයත් විහාරයක් පුද්ගලයෙකුට අයත් යැයි හඟින්නේ කිපී, නොසතුටු වී ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ පාචිත්තිය ඇවැත් වේ.
ඔහුගේ පිරිකර ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ දුක්කට ඇවැත් වේ. විහාරයේ අවට පෙදෙසින් හෝ උපස්ථාන ශාලාවෙන් හෝ මණ්ඩපයකින් හෝ ගසක් මුලින් හෝ එළිමහනෙන් හෝ ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ දුක්කට ඇවැත් වේ. ඔහුගේ පිරිකර ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ දුක්කට ඇවැත් වේ.
උපසම්පදාව නොලැබූ කෙනෙකු (අනුපසම්පන්නයෙකු) විහාරයෙන් හෝ විහාරයේ අවට පෙදෙසින් හෝ උපස්ථාන ශාලාවෙන් හෝ මණ්ඩපයකින් හෝ ගසක් මුලින් හෝ එළිමහනෙන් හෝ ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ දුක්කට ඇවැත් වේ. ඔහුගේ පිරිකර ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ දුක්කට ඇවැත් වේ.
පුද්ගලයෙකුට අයත් විහාරයක් සංඝයාට අයත් යැයි හඟින්නේ නම් දුක්කට ඇවැත් වේ. පුද්ගලයෙකුට අයත් විහාරයක් ගැන සැක ඇත්තේ නම් දුක්කට ඇවැත් වේ. පුද්ගලයෙකුට අයත් විහාරයක් පුද්ගලයෙකුට අයත් යැයි හඟින්නේ, අනෙකෙකුට අයත් විහාරයෙහි නම් දුක්කට ඇවැත් වේ. තමාට ම අයත් විහාරයෙහි නම් ඇවැත් නැත.
ඇවැත් නැත: ලජ්ජා නැති (අලජ්ජී) භික්ෂුවක් ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ, ඔහුගේ පිරිකර ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ, සිහිවිකල් වූවෙකු ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ, ඔහුගේ පිරිකර ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ, දබර කරන්නෙකු -පෙ- කලහ කරන්නෙකු -පෙ- වාද විවාද කරන්නෙකු -පෙ- බහින් බස් වන්නෙකු -පෙ- සංඝයා කෙරෙහි අධිකරණ (නඩු හබ) ඇති කරන්නෙකු ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ, ඔහුගේ පිරිකර ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ, නිසි ලෙස නොහැසිරෙන අතවැසියෙකු හෝ සද්ධිවිහාරිකයෙකු (ශිෂ්‍ය භික්ෂුවක්) හෝ ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ, ඔහුගේ පිරිකර ඇද දමයි නම් හෝ ඇද දමවයි නම් හෝ ඇවැත් නැත. සිහි විකල් වූවෙකුට ද, මුලින්ම මේ වරද කළ තැනැත්තාට (ආදිකම්මිකයාට) ද ඇවැත් නැත.
සත්වැනි නික්කඩ්ඪන ශික්ෂාපදය යි.