5. 3. 3.
භේසජ්ජ ශික්ෂාපදය
1. එසමයෙහි භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ සැවැත් නුවර අනේපිඬු සිටුවරයාගේ ආරාමය වූ ජේතවනයෙහි වැඩ වසන සේක. එසමයෙහි ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ ලෙනක් කරනු කැමැතිව රජගහ නුවර කඳු බෑවුමක් (පබ්භාරයක්) පිරිසිදු කරවති. එකල්හි මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමා ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ වෙත එළඹියේය. එළඹ ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේට වැඳ එකත්පසෙක හුන්නේය. එකත්පසෙක හුන් මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමා ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේට මෙය සැල කළේය: “ස්වාමීනි, තෙරුන් වහන්සේ කුමක් කරවන සේක් ද?” “මහරජ, ලෙනක් කරනු කැමැතිව කඳු බෑවුමක් පිරිසිදු කරවමි.” “ස්වාමීනි, ආර්යයන් වහන්සේට ආරාම සේවකයෙකුගෙන් (ආරාමිකයෙකුගෙන්) ප්‍රයෝජන ඇද්ද?” “මහරජ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආරාමිකයෙකු අනුදන්නා ලද්දේ නැත.” “එසේ නම් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් විචාරා මට දන්වන සේක්වා.” “එසේය මහරජ” යි ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමාට පිළිවදන් දුන්හ. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමාට ධර්ම කතාවෙන් කරුණු දැක්වූහ, සමාදන් කරවූහ, උත්සාහවත් කළහ, සතුටු කළහ. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ විසින් ධර්ම කතාවෙන් කරුණු දක්වන ලද, සමාදන් කරවන ලද, උත්සාහවත් කරන ලද, සතුටු කරන ලද මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමා අසුනෙන් නැගිට ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේට වැඳ පැදකුණු කොට නික්ම ගියේය.
2. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත දූතයෙකු යැවූහ: “ස්වාමීනි, මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමා ආරාමිකයෙකු දෙනු කැමැත්තේය. ස්වාමීනි, මා විසින් කෙසේ පිළිපැදිය යුතු ද?” ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි, මේ කරුණෙහි ධර්ම කතාවක් කොට භික්ෂූන් ඇමතූ සේක: “මහණෙනි, ආරාමිකයෙකු අනුමත කරමි.” දෙවනවට ද මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමා ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ වෙත එළඹියේය. එළඹ ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේට වැඳ එකත්පසෙක හුන්නේය. එකත්පසෙක හුන් මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමා ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේට මෙය සැල කළේය: “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආරාමිකයෙකු අනුදන්නා ලද්දේ ද?” “එසේය මහරජ.” “එසේ නම් ස්වාමීනි, ආර්යයන් වහන්සේට ආරාමිකයෙකු දෙමි.” ඉක්බිති මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමා ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේට ආරාමිකයෙකු දෙන බවට පොරොන්දු වී, එය අමතක කොට, බොහෝ කලකට පසු සිහි කොට, සියලු කටයුතු භාර එක්තරා මහ ඇමතියෙකු ඇමතීය: “එම්බා, මා විසින් ආර්යයන් වහන්සේට පොරොන්දු වූ ආරාමිකයා දෙන ලද්දේ ද?” “දේවයන් වහන්ස, ආර්යයන් වහන්සේට ආරාමිකයෙකු දෙන ලද්දේ නැත.” “එම්බා, එයට මෙයින් කොපමණ කලක් ගත වී ද?” ඉක්බිති ඒ මහ ඇමතියා දවස් ගණන් කොට මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමාට මෙය කීවේය: “දේවයන් වහන්ස, දවස් පන්සියයකි.” “එසේ නම් එම්බා, ආර්යයන් වහන්සේට ආරාමිකයන් පන්සියයක් දෙව.” “එසේය දේවයන් වහන්ස” යි ඒ මහ ඇමතියා මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමාට පිළිවදන් දී ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේට ආරාමිකයන් පන්සියයක් දුන්නේය. වෙනම ගමක් පිහිටියේය. එය “ආරාමිකගම” යි ද කීහ, “පිලින්දිගම” යි ද කීහ.
3. එසමයෙහි ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ ඒ ගමෙහි පවුල් වෙත යන (කුලූපග) භික්ෂුවක් වූහ. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ පෙරවරුවෙහි හැඳ පොරවා පා සිවුරු ගෙන පිලින්දිගමට පිඬු පිණිස වැඩියහ. එසමයෙහි ඒ ගමෙහි උත්සවයක් වෙයි. දරුවෝ ආභරණවලින් සැරසී, මල්දම් පැළඳ සෙල්ලම් කරති.
4. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ පිලින්දිගමෙහි ගෙපිළිවෙළින් පිඬු පිණිස හැසිරෙන්නාහු එක්තරා ආරාමිකයෙකුගේ නිවස වෙත එළඹියහ. එළඹ පනවන ලද අසුනෙහි වැඩ හුන්හ. එසමයෙහි ඒ ආරාමික බිරිඳගේ දියණිය ආභරණවලින් සැරසුණු, මල්දම් පැළඳි අන් දරුවන් දැක, “මට මල්දමක් දෙන්න, මට ආභරණයක් දෙන්න” යි හඬයි. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ ඒ ආරාමික බිරිඳට මෙය වදාළහ: “මේ දැරිය කුමක් නිසා හඬන්නී ද?” “ස්වාමීනි, මේ දැරිය ආභරණවලින් සැරසුණු, මල්දම් පැළඳි අන් දරුවන් දැක, ‘මට මල්දමක් දෙන්න, මට ආභරණයක් දෙන්න’ යි හඬයි. දුගී වූ අපට මල්දම් කොයින් ද? ආභරණ කොයින් ද?” ඉක්බිති ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ එක්තරා තණ සුඹුලක් (තණ වළල්ලක්) ගෙන ඒ ආරාමික බිරිඳට මෙය වදාළහ: “මෙන්න, මේ තණ සුඹුල ඒ දැරියගේ හිසෙහි පළඳවන්න.” ඉක්බිති ඒ ආරාමික බිරිඳ ඒ තණ සුඹුල ගෙන ඒ දැරියගේ හිසෙහි පැළඳවූවාය. එය මනා රූ ඇති, දැකුම්කලු, සිත පහදවන රන් මාලයක් විය. රජතුමාගේ ඇතුළු මාලිගයෙහි වත් එබඳු රන් මාලයක් නැත. මිනිස්සු මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමාට දැන්වූහ: “දේවයන් වහන්ස, අසවල් ආරාමිකයාගේ ගෙයි මනා රූ ඇති, දැකුම්කලු, සිත පහදවන රන් මාලයක් ඇත. දේවයන් වහන්සේගේ ඇතුළු මාලිගයෙහි වත් එබඳු රන් මාලයක් නැත. ඒ දුගියාට එය කොයින් ද? නිසැකවම සොරකමින් ගෙනෙන ලද්දකි.” ඉක්බිති මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමා ඒ ආරාමික පවුල සිරභාරයට ගැන්වීය.
5. දෙවනවට ද ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ පෙරවරුවෙහි හැඳ පොරවා පා සිවුරු ගෙන පිලින්දිගමට පිඬු පිණිස වැඩියහ. පිලින්දිගමෙහි ගෙපිළිවෙළින් පිඬු පිණිස හැසිරෙන්නාහු ඒ ආරාමිකයාගේ නිවස වෙත එළඹියහ. එළඹ අසල්වැසියන්ගෙන් විචාළහ: “මේ ආරාමික පවුල කොහි ගියේ ද?” “ස්වාමීනි, ඒ රන් මාලය නිසා රජතුමා විසින් සිරභාරයට ගන්වන ලදී.”
6. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමාගේ මාලිගය වෙත එළඹියහ. එළඹ පනවන ලද අසුනෙහි වැඩ හුන්හ. ඉක්බිති මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමා ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ වෙත එළඹියේය. එළඹ ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේට වැඳ එකත්පසෙක හුන්නේය. එකත්පසෙක හුන් මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමාට ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ මෙය වදාළහ: “මහරජ, කුමක් නිසා ආරාමික පවුල සිරභාරයට ගැන්වූයේ ද?” “ස්වාමීනි, ඒ ආරාමිකයාගේ ගෙයි මනා රූ ඇති, දැකුම්කලු, සිත පහදවන රන් මාලයක් ඇත. අපගේ ඇතුළු මාලිගයෙහි වත් එබඳු රන් මාලයක් නැත. ඒ දුගියාට එය කොයින් ද? නිසැකවම සොරකමින් ගෙනෙන ලද්දකි.” ඉක්බිති ආයුෂ්මත් පිලින්දිවච්ඡ තෙරුන් වහන්සේ මගධ රජ වූ සේනිය බිම්බිසාර රජතුමාගේ ප්‍රාසාදය රනින් කළ එකක් වේවා යි අධිෂ්ඨාන කළහ. එය මුළුමනින්ම රනින් කළ එකක් විය. “මහරජ, ඔබට මෙතරම් බොහෝ රන් කොයින් ද?” “ස්වාමීනි, දැනගත්තෙමි. මෙය ආර්යයන් වහන්සේගේම ඍද්ධි බලයයි.” (රජතුමා) ඒ ආරාමික පවුල නිදහස් කරවීය.