5. 1. 6.
අඤ්ඤාතකවිඤ්ඤත්ති ශික්ෂාපදය
1. එසමයෙහි බුදුරජාණන් වහන්සේ සැවැත් නුවර අනේපිඬු සිටුවරයාගේ ආරාමය වූ ජේතවනයෙහි වැඩ වසන සේක. එසමයෙහි ආයුෂ්මත් උපනන්ද ශාක්‍යපුත්‍රයන් ධර්ම කථා කිරීමට දක්ෂ වූහ (සමත් වූහ). එකල්හි එක්තරා සිටු පුත්‍රයෙක් ආයුෂ්මත් උපනන්ද ශාක්‍යපුත්‍රයන් වෙත පැමිණියේය. පැමිණ ආයුෂ්මත් උපනන්ද ශාක්‍යපුත්‍රයන්ට වැඳ එකත්පසෙක හුන්නේය. එකත්පසෙක හුන් ඒ සිටු පුත්‍රයාට ආයුෂ්මත් උපනන්ද ශාක්‍යපුත්‍රයන් ධර්ම කතාවෙන් කරුණු පෙන්වා දුන්හ, සමාදන් කරවූහ, උත්සාහවත් කළහ, සතුටු කළහ. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් උපනන්ද ශාක්‍යපුත්‍රයන් විසින් ධර්ම කතාවෙන් කරුණු පෙන්වා දෙන ලද, සමාදන් කරවන ලද, උත්සාහවත් කරන ලද, සතුටු කරන ලද ඒ සිටු පුත්‍රයා ආයුෂ්මත් උපනන්ද ශාක්‍යපුත්‍රයන්ට මෙසේ කීයේය: “ස්වාමීනි, යමකින් ප්‍රයෝජනයක් ඇත්නම් එය කියනු මැනව. සිවුරු, පිණ්ඩපාත, සෙනසුන්, ගිලන්පස බෙහෙත් පිරිකර යන මේවා ආර්යයන් වහන්සේට දීමට අපි සමත් වෙමු.” “ඇවැත්නි, ඉදින් ඔබ මට දෙනු කැමැත්තෙහි නම්, මෙයින් එක් සළුවක් දෙන්න.”
2. “ස්වාමීනි, කුලපුත්‍රයන් වූ අපට එක් සළුවකින් යාම ලැජ්ජාවකි. ස්වාමීනි, මා ගෙදර යන තුරු නවතිනු මැනව. ගෙදර ගිය පසු මෙයින් එකක් හෝ මීට වඩා සුන්දර එකක් හෝ එවන්නෙමි.” දෙවන වරටත් -පෙ- තුන්වන වරටත් ආයුෂ්මත් උපනන්ද ශාක්‍යපුත්‍රයන් ඒ සිටු පුත්‍රයාට මෙසේ කීහ: “ඇවැත්නි, ඉදින් ඔබ මට දෙනු කැමැත්තෙහි නම්, මෙයින් එක් සළුවක් දෙන්න.” “ස්වාමීනි, කුලපුත්‍රයන් වූ අපට එක් සළුවකින් යාම ලැජ්ජාවකි. ස්වාමීනි, මා ගෙදර යන තුරු නවතිනු මැනව. ගෙදර ගිය පසු මෙයින් එකක් හෝ මීට වඩා සුන්දර එකක් හෝ එවන්නෙමි.” “ඇවැත්නි, ඔබ පවරා නොදෙන්නෙහි නම්, දෙනු නොකැමැත්තෙන් ඔබ පැවරීමෙන් ඇති ප්‍රයෝජනය කුමක් ද?” ඉක්බිති ඒ සිටු පුත්‍රයා ආයුෂ්මත් උපනන්ද ශාක්‍යපුත්‍රයන් විසින් දැඩි ලෙස පෙළනු ලැබ, එක් සළුවක් දී ගියේය. මිනිස්සු ඒ සිටු පුත්‍රයා දැක මෙසේ කීහ: “ආර්යයෙනි, ඔබ කුමක් නිසා එක් සළුවකින් පමණක් එන්නෙහි ද?”
3. එවිට ඒ සිටු පුත්‍රයා ඒ මිනිසුන්ට මේ කරුණ දැන්වීය. මිනිස්සු දොස් කියති, නින්දා කරති, අගුණ පතුරුවති: “මේ ශාක්‍යපුත්‍රීය ශ්‍රමණයෝ මහේච්ඡයෝ (ආශා අධික අය) ය, ලද දෙයින් සතුටු නොවන්නෝ ය. මොවුන්ට දැහැමි ආරාධනාවක් කිරීමත් පහසු නැත. සිටු පුත්‍රයා දැහැමි ආරාධනාවක් කරද්දී කෙසේ නම් ඔහුගේ සළුව ගන්නාහු ද?” දොස් කියන, නින්දා කරන, අගුණ පතුරුවන ඒ මිනිසුන්ගේ කථා භික්ෂූහු ඇසූහ. අල්පේච්ඡ (ආශා අඩු) වූ යම් ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙත් ද, ඔවුහු දොස් කියති, නින්දා කරති, අගුණ පතුරුවති: “කෙසේ නම් ආයුෂ්මත් උපනන්ද ශාක්‍යපුත්‍රයන් සිටු පුත්‍රයෙකුගෙන් සිවුරක් ඉල්ලන්නාහු ද?” ඉක්බිති ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ සැල කළහ. “උපනන්ද, ඔබ සිටු පුත්‍රයෙකුගෙන් සිවුරක් ඉල්ලූ බව සැබෑ ද?” “සැබෑ ය, භාග්‍යවතුන් වහන්ස.” “උපනන්ද, ඔහු ඔබට නෑයෙක් ද, නෑයෙකු නොවන කෙනෙක් ද?” “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, නෑයෙකු නොවන කෙනෙකි.” “හිස් පුරුෂය, නෑයෙකු නොවන තැනැත්තා නෑයෙකු නොවන තැනැත්තාට සුදුසු දෙය හෝ නුසුදුසු දෙය හෝ, ඇති දෙය හෝ නැති දෙය හෝ නොදනියි. එසේ තිබියදී හිස් පුරුෂය, ඔබ නෑයෙකු නොවන සිටු පුත්‍රයෙකුගෙන් සිවුරක් ඉල්ලන්නෙහි ය. හිස් පුරුෂය, මෙය නොපැහැදුණුවන්ගේ පැහැදීම පිණිස නොවේ -පෙ- මහණෙනි, මේ ශික්ෂාපදය මෙසේ උදෙසිය යුතු ය (ප්‍රකාශ කළ යුතු ය):
“යම් භික්ෂුවක් නෑයෙකු නොවන ගෘහපතියෙකුගෙන් හෝ ගෘහපතිනියකගෙන් හෝ සිවුරක් ඉල්ලන්නේ නම්, නිස්සග්ගිය පාචිත්තිය වේ.”
මෙසේ මේ ශික්ෂාපදය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් භික්ෂූන්ට පනවන ලදී.
[මුල් පැනවීම.]
4. එසමයෙහි බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා සාකේත නුවර සිට සැවැත් නුවර බලා දිගු මගක ගමන් කරමින් සිටියහ. අතරමගදී සොරු නික්ම ඒ භික්ෂූන්ගේ (පාත්‍ර සිවුරු) පැහැර ගත්හ. එවිට ඒ භික්ෂූහු “නෑයෙකු නොවන ගෘහපතියෙකුගෙන් හෝ ගෘහපතිනියකගෙන් හෝ සිවුරක් ඉල්ලීම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් තහනම් කරන ලද්දේ ය” යි සැක කරමින් (සිවුරු) නොඉල්ලූහ. නිරුවතින් ම සැවැත් නුවරට ගොස් භික්ෂූන්ට වැන්දාහු ය. භික්ෂූහු මෙසේ කීහ: “ඇවැත්නි, මේ ආජීවකයෝ යහපත් ය. මොවුහු භික්ෂූන්ට වඳිති.” ඔව්හු මෙසේ කීහ: “ඇවැත්නි, අපි ආජීවකයෝ නොවෙමු. අපි භික්ෂූහු වෙමු.” භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් උපාලි තෙරුන් වහන්සේට මෙසේ කීහ: “ඇවැත් උපාලියෙනි, මොවුන් විමසා බලනු මැනවි.” විමසනු ලැබූ ඔව්හු මේ කරුණ සැල කළහ.