3. 9.
දෙවන දුට්ඨදෝස ශික්ෂාපදය
1. එසමයෙහි භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ රජගහ නුවර සමීපයෙහි වූ කලන්දකනිවාප නම් වේළුවනයෙහි වැඩ වසන සේක. එසමයෙහි මෙත්තියභුම්මජක නම් භික්ෂූහු ගිජ්ඣකූට පර්වතයෙන් බසිමින්, එළුදෙනක සමඟ මෛථුනයෙහි (ලිංගික සංසර්ගයෙහි) හැසිරෙන එළුවෙකු දුටහ. දැක මෙසේ කීහ: “ඇවැත්නි, එසේ නම් අපි මේ එළුවාට ‘දබ්බ මල්ලපුත්ත’ යයි නම් තබමු. මේ එළුදෙනට ‘මෙත්තියා නම් භික්ෂුණිය’ යයි නම් තබමු. අපි මෙසේ ව්‍යවහාර කරන්නෙමු. ඇවැත්නි, පෙර අපි දබ්බ මල්ලපුත්තට ඇසූ දෙයින් (චෝදනා කොට) කීවෙමු. දැන් වනාහි මෙත්තියා භික්ෂුණිය සමඟ මෛථුනයෙහි හැසිරෙන ඔහු අප විසින් ම දක්නා ලදී.” ඔවුහු ඒ එළුවාට ‘දබ්බ මල්ලපුත්ත’ යයි නම් තැබූහ. ඒ එළුදෙනට ‘මෙත්තියා නම් භික්ෂුණිය’ යයි නම් තැබූහ. ඔවුහු භික්ෂූන්ට මෙසේ දැන්වූහ: ‘ඇවැත්නි, පෙර අපි දබ්බ මල්ලපුත්තට ඇසූ දෙයින් (චෝදනා කොට) කීවෙමු. දැන් වනාහි මෙත්තියා භික්ෂුණිය සමඟ මෛථුනයෙහි හැසිරෙන ඔහු අප විසින් ම දක්නා ලදී.’ භික්ෂූහු මෙසේ කීහ: “ඇවැත්නි, එසේ නොකියව්. ආයුෂ්මත් දබ්බ මල්ලපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ නොකරන සේක.”
2. ඉක්බිති ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ දැන්වූහ. ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ නිදානයෙහි, මේ කරුණෙහි භික්ෂු සංඝයා රැස් කරවා ආයුෂ්මත් දබ්බ මල්ලපුත්ත තෙරුන්ගෙන් මෙසේ විචාළ සේක: “දබ්බය, මේ භික්ෂූහු යම් සේ කීහු ද, මෙබඳු දෙයක් ඔබ කළ බව ඔබට සිහි වේ ද?” “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මා යම් සේ දන්නා සේක් ද (මා එසේ දත යුතු ය).” දෙවන වරටත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ -පෙ- තුන්වන වරටත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් දබ්බ මල්ලපුත්ත තෙරුන්ට මෙය වදාළ සේක: “දබ්බය, මේ භික්ෂූහු යම් සේ කීහු ද, මෙබඳු දෙයක් ඔබ කළ බව ඔබට සිහි වේ ද?” “ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මා යම් සේ දන්නා සේක් ද (මා එසේ දත යුතු ය).” “දබ්බය, නුවණැත්තෝ මෙසේ (අනුන් මත පිහිටා) චෝදනාවෙන් නිදහස් නොවෙති. ඉදින් ඔබ විසින් කරන ලද්දේ නම් ‘කරන ලදී’ යි කියන්න. ඉදින් නොකරන ලද්දේ නම් ‘නොකරන ලදී’ යි කියන්න.” “ස්වාමීනි, මම යම් කලෙක උපන්නෙම් ද, එතැන් පටන් සිහිනෙන්වත් මෛථුන ධර්මය සේවනය කළ බවක් නොදනිමි. අවදියෙන් සිටියදී කවර කථා ද?” ඉක්බිති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්ෂූන් ඇමතූ සේක: “එසේ නම්, මහණෙනි, මේ භික්ෂූන් විමසව්.” මෙය වදාරා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හුනස්නෙන් නැගිට විහාරයට වැඩි සේක.
3. ඉක්බිති ඒ භික්ෂූහු මෙත්තියභුම්මජක භික්ෂූන් විමසූහ: “ඇවැත්නි, ඔබලා ආයුෂ්මත් දබ්බ මල්ලපුත්ත තෙරුන්ට අන්‍යභාගීය අධිකරණයක (වෙනත් කොටසකට අයත් වස්තුවක) කිසියම් එක් කොටසක් වූ ලේශමාත්‍රයක් (ව්‍යවහාරයෙන් පමණක් ගැළපෙන සුළු සලකුණක්) ගෙන පාරාජිකා ධර්මයකින් චෝදනා කළහු ද?” “එසේය, ඇවැත්නි.” අල්පේච්ඡ (ආශා අඩු) වූ යම් ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා වූවාහු ද, ඔවුහු හෙළා දකිති, නුගුණ කියති, දොස් පතුරුවති: “කෙසේ නම් මෙත්තියභුම්මජක භික්ෂූහු ආයුෂ්මත් දබ්බ මල්ලපුත්ත තෙරුන්ට අන්‍යභාගීය අධිකරණයක කිසියම් එක් කොටසක් වූ ලේශමාත්‍රයක් ගෙන පාරාජිකා ධර්මයකින් චෝදනා කරන්නාහු ද?” ඉක්බිති ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ දැන්වූහ. -පෙ- “මහණෙනි, ඔබලා දබ්බ මල්ලපුත්තට අන්‍යභාගීය අධිකරණයක කිසියම් එක් කොටසක් වූ ලේශමාත්‍රයක් ගෙන පාරාජිකා ධර්මයකින් චෝදනා කළ බව සත්‍යයක් ද?” “සැබෑ ය, භාග්‍යවතුන් වහන්ස.” භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ගර්හා කළ සේක: “හිස් පුරුෂයෙනි, කෙසේ නම් ඔබලා දබ්බ මල්ලපුත්තට අන්‍යභාගීය අධිකරණයක කිසියම් එක් කොටසක් වූ ලේශමාත්‍රයක් ගෙන පාරාජිකා ධර්මයකින් චෝදනා කරන්නහු ද? හිස් පුරුෂයෙනි, මෙය නොපැහැදුණුවන්ගේ (ශ්‍රද්ධාව නැත්තවුන්ගේ) පැහැදීම පිණිස නොවේ. -පෙ- මහණෙනි, මේ ශික්ෂාපදය මෙසේ උදෙසිය යුතු ය (ප්‍රකාශ කළ යුතු ය):
“යම් භික්ෂුවක් දූෂිත වූයේ, ද්වේෂ සහිත වූයේ, නොසතුටු සිත් ඇත්තේ, ‘මොහු මේ බ්‍රහ්මචර්යාවෙන් ගලවන්නෙම් නම් යහපති’ යි සිතා, අන්‍යභාගීය අධිකරණයක කිසියම් එක් කොටසක් වූ ලේශමාත්‍රයක් ගෙන, භික්ෂුවකට පාරාජිකා ධර්මයකින් චෝදනා කරන්නේ නම්, ඉන් පසු කලෙක විමසනු ලබන්නේ හෝ නොවිමසනු ලබන්නේ හෝ, ඒ අධිකරණය අන්‍යභාගීය ම වේ නම්, කිසියම් එක් කොටසක් වූ ලේශමාත්‍රයක් ගන්නා ලද්දේ වේ නම්, (චෝදනා කළ) භික්ෂුව ද (තමාගේ) දෝෂයෙහි පිහිටයි නම්, සංඝාදිසේස ඇවැත් වේ.”
4. යො පන යනු: යමෙක්, යම්බඳු කෙනෙක් -පෙ-
භික්ඛු යනු: -පෙ- මේ අර්ථයෙහි ‘භික්ෂුව’ යැයි අදහස් කරන ලද්දේ මොහුය.
භික්ඛුං යනු: අන් භික්ෂුවකට.
දුට්ඨො දොසො යනු: කිපුණේ, නොසතුටු සිත් ඇත්තේ, නොපැහැදුණේ, කෝපයෙන් පහර ලැබූ සිත් ඇත්තේ, (පිළිගැටීම නමැති) හුල හටගත්තේ.