විනීත වස්තු (විනිශ්චය කළ සිදුවීම්).
උද්දාන ගාථා:
සංවණ්ණනා, නිසීදන්ත, මුසල, උදුක්ඛල යන සතර ද, බුඩ්ඪපබ්බජිත තුන ද යන සතක් ද, ලග්ග තුන ද, වීමංසන, විස යන දෙක ද යන වස්තු දොළහක් ද,
විහාර භූමි වස්තු තුන ද, අනෙක් ඉට්ඨක වස්තු තුන ද, වාසී, ගෝපානසී, අට්ටක, ඔතාරණ යන වස්තු තුන බැගින් ද, පති වස්තු දෙක ද යන විස්සක් ද,
සේද, නත්ථු, සම්බාහන, නහාපන, අබ්භඤ්ජන, උට්ඨාපන, නිපාතන, අන්න මාරණ, පාන මාරණ යන වස්තු තුන බැගින් විසිහතක් ද,
ජාරගබ්භ වස්තුව ද, සපත්නිය හා සම්බන්ධ මව මළ, පුතා මළ, දෙදෙනාම මළ, දෙදෙනාම නොමළ යන වස්තු සතර ද, මද්දාපන, තාපන, වඤ්ඣා, විජායිනී යන වස්තු සතර ද යන නවයක් ද,
පතෝද, නිග්ගහ, යක්ඛ වස්තු ද, වාළයක්ඛ වස්තු තුන ද, පාහිණි (කාන්තාර) වස්තු හය ද, මඤ්ඤමාන වස්තු සතර ද, පහාර වස්තු තුන ද, සග්ග (ස්වර්ග වර්ණනා) වස්තු තුන ද, නිරය වර්ණනා වස්තු තුන ද යන විසිපහක් ද,
ආලවි රුක්ඛ වස්තු තුන ද, අනෙක් දාය වස්තු තුන ද, මා කිලමෙසි වස්තු තුන ද, තක්ක, සෝවීරක යන දෙක ද යන දහයක් ද වූ විනීත වස්තු එකසිය තුනකි.
1. එසමයෙහි එක්තරා භික්ෂුවක් ගිලන් වූයේ වෙයි. භික්ෂූහු කරුණාවෙන් ඒ භික්ෂුවට මරණයෙහි ගුණ වැණූහ. ඒ භික්ෂුව කලුරිය කළේය. “කිම, අපි පාරාජිකා ඇවැතට (විනය වරදට) පැමිණියෙමු දැ” යි ඔවුන්ට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. ඉක්බිති ඒ භික්ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ සැල කළහ. -පෙ- “මහණෙනි, ඔබ පාරාජිකා ඇවැතට පැමිණියහු ය.” (1)
2. එසමයෙහි එක්තරා පිණ්ඩචාරික (පිඬු සිඟා වඩින) භික්ෂුවක් පුටුවක හිඳ ගන්නේ, රෙදි කඩකින් වැසුණු දරුවෙකු මැඩ මැරීය. ඔහුට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. -පෙ- “මහණ, පාරාජිකා ඇවැත් නැත. මහණෙනි, පරීක්ෂා නොකොට ආසනයෙහි නොහිඳිය යුතුය. යමෙක් හිඳී නම්, දුක්කට ඇවැත් වේ.” (2)
3. එසමයෙහි එක්තරා භික්ෂුවක් ගම තුළ දන්හලෙහි ආසන පණවන්නේ, මෝල්ගස් (මොහොල්) ඔසවා තබා තිබූ කල්හි එක් මෝල්ගසක් ගත්තේය. දෙවන මෝල්ගස පෙරළී එක්තරා දරුවෙකුගේ හිස මත වැටුණේය. ඒ දරුවා මිය ගියේය. ඒ භික්ෂුවට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. -පෙ- “මහණ, ඔබ කවර සිතකින් යුක්ත වූයෙහි ද?” “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මම නොසිතා (මරණ චේතනාවක් නැතිව) කළෙමි.” “මහණ, නොසිතා කළ තැනැත්තාට ඇවැත් නැත.” (3)
4. එසමයෙහි එක්තරා භික්ෂුවක් ගම තුළ දන්හලෙහි ආසන පණවන්නේ, වංගෙඩියක් පාගා පෙරළීය. (එය) එක්තරා දරුවෙකු යට කොට මැරීය. ඒ භික්ෂුවට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. -පෙ- “මහණ, නොසිතා කළ තැනැත්තාට ඇවැත් නැත.” (4)
5. එසමයෙහි පියා සහ පුතා භික්ෂූන් අතර පැවිදි වූවෝ වෙති. (දානයට) කාලය දැනුම් දුන් කල්හි පුතා පියාට මෙසේ කීය: ‘ස්වාමීනි, යනු මැනව. සංඝයා ඔබ වහන්සේ එනතුරු බලා සිටියි’ යි පිටෙන් අල්ලා තල්ලු කළේය. ඔහු වැටී කලුරිය කළේය. පුතාට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. -පෙ- “මහණ, ඔබ කවර සිතකින් යුක්ත වූයෙහි ද?” “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මම මරණ අදහසක් ඇත්තෙක් නොවෙමි.” “මහණ, මරණ අදහසක් නැත්තාට ඇවැත් නැත.” (5)
6. එසමයෙහි පියා සහ පුතා භික්ෂූන් අතර පැවිදි වූවෝ වෙති. (දානයට) කාලය දැනුම් දුන් කල්හි පුතා පියාට මෙසේ කීය: ‘ස්වාමීනි, යනු මැනව. සංඝයා ඔබ වහන්සේ එනතුරු බලා සිටියි’ යි මරණ අදහසින් පිටෙන් අල්ලා තල්ලු කළේය. ඔහු වැටී කලුරිය කළේය. පුතාට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. -පෙ- “මහණ, ඔබ පාරාජිකා ඇවැතට පැමිණියෙහි ය.” (6)
7. එසමයෙහි පියා සහ පුතා භික්ෂූන් අතර පැවිදි වූවෝ වෙති. (දානයට) කාලය දැනුම් දුන් කල්හි පුතා පියාට මෙසේ කීය: ‘ස්වාමීනි, යනු මැනව. සංඝයා ඔබ වහන්සේ එනතුරු බලා සිටියි’ යි මරණ අදහසින් පිටෙන් අල්ලා තල්ලු කළේය. ඔහු වැටුණු නමුත් කලුරිය නොකළේය. පුතාට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. -පෙ- “මහණ, පාරාජිකා ඇවැත් නැත. ථුල්ලච්චය ඇවැත් වේ.” (7)
8. එසමයෙහි වළඳමින් සිටි එක්තරා භික්ෂුවකගේ උගුරෙහි මස් කැබැල්ලක් හිර වී තිබුණේය. එක්තරා භික්ෂුවක් ඒ භික්ෂුවගේ ගෙලට පහරක් දුන්නේය. ලේ සහිත මස් කැබැල්ල පිටතට වැටුණේය. ඒ භික්ෂුව කලුරිය කළේය. පහර දුන් භික්ෂුවට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. -පෙ- “මහණ, මරණ අදහසක් නැත්තාට ඇවැත් නැත.” (8)
9. එසමයෙහි වළඳමින් සිටි එක්තරා භික්ෂුවකගේ උගුරෙහි මස් කැබැල්ලක් හිර වී තිබුණේය. එක්තරා භික්ෂුවක් මරණ අදහසින් ඒ භික්ෂුවගේ ගෙලට පහරක් දුන්නේය. ලේ සහිත මස් කැබැල්ල පිටතට වැටුණේය. ඒ භික්ෂුව කලුරිය කළේය. පහර දුන් භික්ෂුවට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. -පෙ- “මහණ, ඔබ පාරාජිකා ඇවැතට පැමිණියෙහි ය.” (9)
10. එසමයෙහි වළඳමින් සිටි එක්තරා භික්ෂුවකගේ උගුරෙහි මස් කැබැල්ලක් හිර වී තිබුණේය. එක්තරා භික්ෂුවක් මරණ අදහසින් ඒ භික්ෂුවගේ ගෙලට පහරක් දුන්නේය. ලේ සහිත මස් කැබැල්ල පිටතට වැටුණේය. ඒ භික්ෂුව කලුරිය නොකළේය. පහර දුන් භික්ෂුවට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. -පෙ- “මහණ, පාරාජිකා ඇවැත් නැත. ථුල්ලච්චය ඇවැත් වේ.” (10)
11. එසමයෙහි එක්තරා පිණ්ඩචාරික භික්ෂුවක් විෂ මිශ්‍ර වූ පිණ්ඩපාතයක් ලැබ, ආසනශාලාවට ගෙන ගොස් භික්ෂූන්ට අග්‍රපිණ්ඩය (පළමුව ලද පිණ්ඩපාතය) දුන්නේය. ඒ භික්ෂූහු කලුරිය කළහ. ඔහුට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. -පෙ- “මහණ, ඔබ කවර සිතකින් යුක්ත වූයෙහි ද?” “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මම (එය විෂ බව) නොදනිමි.” “මහණ, නොදන්නා තැනැත්තාට ඇවැත් නැත.” (11)
12. එසමයෙහි එක්තරා භික්ෂුවක් විමසා බැලීමේ අදහසින් එක්තරා භික්ෂුවකට විෂ දුන්නේය. ඒ භික්ෂුව කලුරිය කළේය. ඔහුට සැකයක් (කුකුසක්) ඇති විය. -පෙ- “මහණ, ඔබ කවර සිතකින් යුක්ත වූයෙහි ද?” “භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මම විමසා බැලීමේ අදහසින් යුක්ත වූයෙමි.” “මහණ, පාරාජිකා ඇවැත් නැත. ථුල්ලච්චය ඇවැත් වේ.” (12)