6. 9. 3.
විකාලයේ ගමට පිවිසීම පිළිබඳ ශික්ෂාපදය
1. එකල්හි භාග්යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ සැවැත් නුවර ජේතවනය නම් වූ අනේපිඬු සිටුතුමාගේ ආරාමයෙහි වැඩ වසන සේක. එකල්හි ෂඩ්වර්ගික භික්ෂූහු විකාලයේ (නොකල් වේලාවේ) ගමට පිවිස සභා ශාලාවෙහි හිඳ නොයෙක් ආකාර තිරශ්චීන කථා (ආර්ය මාර්ගයට හරස් වූ කථා) කියති. ඒ මෙසේ ය: රජුන් පිළිබඳ කථා, සොරුන් පිළිබඳ කථා, මහ ඇමතියන් පිළිබඳ කථා, සේනා පිළිබඳ කථා, භය පිළිබඳ කථා, යුද්ධ පිළිබඳ කථා, ආහාර පිළිබඳ කථා, පාන පිළිබඳ කථා, වස්ත්ර පිළිබඳ කථා, යහන් පිළිබඳ කථා, මල් පිළිබඳ කථා, සුවඳ පිළිබඳ කථා, නෑයන් පිළිබඳ කථා, වාහන පිළිබඳ කථා, ගම් පිළිබඳ කථා, නියම්ගම් පිළිබඳ කථා, නගර පිළිබඳ කථා, ජනපද පිළිබඳ කථා, ස්ත්රීන් පිළිබඳ කථා, පුරුෂයන් පිළිබඳ කථා, ශූරයන් පිළිබඳ කථා, වීදි පිළිබඳ කථා, දිය තොටුපළ පිළිබඳ කථා, මියගිය ඥාතීන් පිළිබඳ කථා, නොයෙක් නිෂ්ඵල කථා, ලෝකය පිළිබඳ කථා, මුහුද පිළිබඳ කථා, මෙසේ ඇති වීම හා නැති වීම පිළිබඳ කථා ආදිය යි. මිනිස්සු හෙළා දකිති, නුගුණ කියති, දොස් පතුරුවති: “කෙසේ නම් ශාක්යපුත්රීය ශ්රමණයෝ විකාලයේ ගමට පිවිස සභා ශාලාවෙහි හිඳ කාමසැප විඳින ගිහියන් මෙන් නොයෙක් ආකාර තිරශ්චීන කථා කියන්නාහු ද? ඒ මෙසේ ය: රජුන් පිළිබඳ කථා, සොරුන් පිළිබඳ කථා -පෙ- මෙසේ ඇති වීම හා නැති වීම පිළිබඳ කථා ආදිය යි.”
2. හෙළා දකින, නුගුණ කියන, දොස් පතුරුවන ඒ මිනිසුන්ගේ (අපකීර්ති වචන) භික්ෂූහු ඇසූහ. අල්පේච්ඡ (ආශා අඩු) යම් ඒ භික්ෂූන් සිටියාහු ද -පෙ- ඔවුහු හෙළා දකිති, නුගුණ කියති, දොස් පතුරුවති: “කෙසේ නම් ෂඩ්වර්ගික භික්ෂූහු විකාලයේ ගමට පිවිස සභා ශාලාවෙහි හිඳ නොයෙක් ආකාර තිරශ්චීන කථා කියන්නාහු ද? ඒ මෙසේ ය: රජුන් පිළිබඳ කථා, සොරුන් පිළිබඳ කථා -පෙ- මෙසේ ඇති වීම හා නැති වීම පිළිබඳ කථා ආදිය යි.” -පෙ- “මහණෙනි, ඔබ විකාලයේ ගමට පිවිස සභා ශාලාවෙහි හිඳ නොයෙක් ආකාර තිරශ්චීන කථා කියන බව සැබෑ ද? ඒ මෙසේ ය: රජුන් පිළිබඳ කථා, සොරුන් පිළිබඳ කථා -පෙ- මෙසේ ඇති වීම හා නැති වීම පිළිබඳ කථා ආදිය යි.” “සැබෑ ය, භාග්යවතුන් වහන්ස.” භාග්යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැරහූ සේක -පෙ- “හිස් පුරුෂයෙනි, කෙසේ නම් ඔබ විකාලයේ ගමට පිවිස සභා ශාලාවෙහි හිඳ නොයෙක් ආකාර තිරශ්චීන කථා කියන්නහු ද? ඒ මෙසේ ය: රජුන් පිළිබඳ කථා, සොරුන් පිළිබඳ කථා -පෙ- මෙසේ ඇති වීම හා නැති වීම පිළිබඳ කථා ආදිය යි. හිස් පුරුෂයෙනි, මෙය නොපැහැදුණවුන්ගේ පැහැදීම පිණිස නොවේ -පෙ- මහණෙනි, මේ ශික්ෂාපදය මෙසේ උදෙසිය යුතු ය (ප්රකාශ කළ යුතු ය):
“යම් භික්ෂුවක් විකාලයේ ගමට පිවිසෙන්නේ නම් පාචිත්තිය ඇවැත් වේ.”
මෙසේ භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් භික්ෂූන්ට මේ ශික්ෂාපදය පනවන ලද්දේ වේ.
3. එකල්හි බොහෝ භික්ෂූහු කොසොල් දනව්වේ සැවැත් නුවරට යමින් සවස් වේලාවේ එක්තරා ගමකට පැමිණියහ. මිනිස්සු ඒ භික්ෂූන් දැක, “ස්වාමීනි, ඇතුළට වඩින්න” යි කීහ. එවිට ඒ භික්ෂූහු “විකාලයේ ගමට පිවිසීම භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් තහනම් කරන ලදී” යි සැක සිතමින් ඇතුළු නොවූහ. සොරු ඒ භික්ෂූන්ගේ බඩු පැහැර ගත්හ. ඉක්බිති ඒ භික්ෂූහු සැවැත් නුවරට ගොස් භික්ෂූන්ට මේ කරුණ දැන්වූහ. භික්ෂූහු භාග්යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ දැන්වූහ. ඉක්බිති භාග්යවතුන් වහන්සේ මේ කරුණෙහි, මේ අවස්ථාවෙහි ධර්ම කතාවක් කොට භික්ෂූන් ඇමතූ සේක: “මහණෙනි, විමසා (අවසර ගෙන) විකාලයේ ගමට පිවිසීමට අනුමත කරමි. මහණෙනි, මේ ශික්ෂාපදය මෙසේ උදෙසිය යුතු ය (ප්රකාශ කළ යුතු ය):
“යම් භික්ෂුවක් නොවිමසා විකාලයේ ගමට පිවිසෙන්නේ නම් පාචිත්තිය ඇවැත් වේ.”
මෙසේත් භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් භික්ෂූන්ට මේ ශික්ෂාපදය පනවන ලද්දේ වේ.
4. එකල්හි එක්තරා භික්ෂුවක් කොසොල් ජනපදයේ සිට සැවැත් නුවරට යමින් සවස් වේලාවේ එක්තරා ගමකට පැමිණියේය. මිනිස්සු ඒ භික්ෂුව දැක මෙසේ කීහ: “ස්වාමීනි, ගමට පිවිසෙන සේක්වා.” එවිට ඒ භික්ෂුව “නොවිමසා විකාලයේ ගමට පිවිසීම භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් තහනම් කරන ලදැ”යි සැක කරමින් ගමට නොපිවිසියේය. සොරු ඒ භික්ෂුව කොල්ලකෑහ. එවිට ඒ භික්ෂුව සැවැත් නුවරට ගොස් භික්ෂූන්ට මේ කරුණ දැන්වීය. භික්ෂූහු භාග්යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ දැන්වූහ. එවිට භාග්යවතුන් වහන්සේ මේ කරුණෙහිදී, මේ අවස්ථාවෙහිදී ධර්ම කතාවක් කොට භික්ෂූන් ඇමතූ සේක: “මහණෙනි, එහි සිටින භික්ෂුවකගෙන් විමසා විකාලයේ ගමට පිවිසීමට අනුමත කරමි. මහණෙනි, මේ ශික්ෂාපදය මෙසේ උදෙසිය යුතු ය (ප්රකාශ කළ යුතු ය):”
“යම් භික්ෂුවක් එහි සිටින භික්ෂුවකගෙන් නොවිමසා විකාලයේ ගමට පිවිසෙන්නේ නම් පාචිත්තිය ඇවැත් වේ.”
මෙසේත් භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් භික්ෂූන්ට මේ ශික්ෂාපදය පනවන ලද්දේ වේ.
5. එකල්හි එක්තරා භික්ෂුවකට සර්පයෙක් දෂ්ට කළේය. එක්තරා භික්ෂුවක් “ගිනි ගෙන එන්නෙමි”යි ගමට යයි. එවිට ඒ භික්ෂුව “එහි සිටින භික්ෂුවකගෙන් නොවිමසා විකාලයේ ගමට පිවිසීම භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් තහනම් කරන ලදැ”යි සැක කරමින් ගමට නොපිවිසියේය. භික්ෂූහු භාග්යවතුන් වහන්සේට මේ කරුණ දැන්වූහ. එවිට භාග්යවතුන් වහන්සේ මේ කරුණෙහිදී, මේ අවස්ථාවෙහිදී ධර්ම කතාවක් කොට භික්ෂූන් ඇමතූ සේක: “මහණෙනි, එබඳු හදිසි කටයුත්තක් ඇති විට එහි සිටින භික්ෂුවකගෙන් නොවිමසා විකාලයේ ගමට පිවිසීමට අනුමත කරමි. මහණෙනි, මේ ශික්ෂාපදය මෙසේ උදෙසිය යුතු ය (ප්රකාශ කළ යුතු ය):”
“යම් භික්ෂුවක් එබඳු හදිසි කටයුත්තක් හැර, එහි සිටින භික්ෂුවකගෙන් නොවිමසා විකාලයේ ගමට පිවිසෙන්නේ නම් පාචිත්තිය ඇවැත් වේ.”