6. 2. 2.
අඤ්ඤවාදක ශික්ෂාපදය
1. එකල්හි භාග්යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ කොසඹෑ නුවර ඝෝෂිතාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල්හි ආයුෂ්මත් ඡන්න තෙරුන් අනාචාරයෙහි හැසිර (නොකළ යුත්තක් කොට, කයින් හා වචනයෙන් ඇවැත් සිදුකරගෙන), සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට, ‘කවුරු ඇවැතට පැමිණියේ ද? මා කුමන ඇවැතකට පැමිණියේ ද? කුමන කරුණක් ගැන ඇවැතට පැමිණියේ ද? කෙසේ ඇවැතට පැමිණියේ ද? ඔබ කියන්නේ කා ගැන ද? කියන්නේ කුමක් ද?’ යි එක් කතාවකින් තවත් කතාවක් වසා දමයි. අල්පේච්ඡ (ආශා අඩු) යම් භික්ෂූන් වහන්සේලා වූවාහු ද -පෙ- ඔවුහු “කෙසේ නම් ආයුෂ්මත් ඡන්න තෙරුන් සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට, ‘කවුරු ඇවැතට පැමිණියේ ද? මා කුමන ඇවැතකට පැමිණියේ ද? කුමන කරුණක් ගැන ඇවැතට පැමිණියේ ද? කෙසේ ඇවැතට පැමිණියේ ද? ඔබ කියන්නේ කා ගැන ද? කියන්නේ කුමක් ද?’ යි එක් කතාවකින් තවත් කතාවක් වසා දමන්නේ ද?” යි හෙළා දකිති, නුගුණ කියති, දොස් පතුරුවති. -පෙ- “ඡන්නය, ඔබ සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට, ‘කවුරු ඇවැතට පැමිණියේ ද? මා කුමන ඇවැතකට පැමිණියේ ද? කුමන කරුණක් ගැන ඇවැතට පැමිණියේ ද? කෙසේ ඇවැතට පැමිණියේ ද? ඔබ කියන්නේ කා ගැන ද? කියන්නේ කුමක් ද?’ යි එක් කතාවකින් තවත් කතාවක් වසා දැමූ බව සැබෑ ද?” “සැබෑ ය, භාග්යවතුන් වහන්ස.” භාග්යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැරහූ සේක. -පෙ- “හිස් පුරුෂය, කෙසේ නම් ඔබ සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට, ‘කවුරු ඇවැතට පැමිණියේ ද? මා කුමන ඇවැතකට පැමිණියේ ද? කුමන කරුණක් ගැන ඇවැතට පැමිණියේ ද? කෙසේ ඇවැතට පැමිණියේ ද? ඔබ කියන්නේ කා ගැන ද? කියන්නේ කුමක් ද?’ යි එක් කතාවකින් තවත් කතාවක් වසා දමන්නෙහි ද? හිස් පුරුෂය, මෙය නොපැහැදුණු අයගේ පැහැදීම පිණිස හෝ නොවේ. -පෙ-” මෙසේ ගරහා ධර්ම කතාවක් කොට භික්ෂූන් ඇමතූ සේක: “මහණෙනි, එසේ නම් සංඝයා ඡන්න භික්ෂුවට අඤ්ඤවාදක (එක් කතාවකින් තවත් කතාවක් වසා දැමීම) යන සම්මුතිය පිහිටුවේවා. මහණෙනි, එය මෙසේ පිහිටුවිය යුතුයි. දක්ෂ, හැකියාව ඇති භික්ෂුවක් විසින් සංඝයාට දැනුම් දිය යුතුයි.”
2. “ස්වාමීනි, සංඝයා මාගේ වචනය අසත්වා. මේ ඡන්න භික්ෂුව සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට එක් කතාවකින් තවත් කතාවක් වසා දමයි. සංඝයාට සුදුසු කාලය නම්, සංඝයා ඡන්න භික්ෂුවට අඤ්ඤවාදක සම්මුතිය පිහිටුවන්නේ ය. මෙය ඤත්තිය (යෝජනාව) යි.”
3. “ස්වාමීනි, සංඝයා මාගේ වචනය අසත්වා. මේ ඡන්න භික්ෂුව සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට එක් කතාවකින් තවත් කතාවක් වසා දමයි. සංඝයා ඡන්න භික්ෂුවට අඤ්ඤවාදක සම්මුතිය පිහිටුවයි. ඡන්න භික්ෂුවට අඤ්ඤවාදක සම්මුතිය පිහිටුවීමට යම් ආයුෂ්මතෙකු කැමති නම් හෙතෙම නිහඬ වන්නේ ය. යමෙකු කැමති නැත්නම් හෙතෙම කියන්නේ ය. සංඝයා විසින් ඡන්න භික්ෂුවට අඤ්ඤවාදක සම්මුතිය පිහිටුවන ලදී. සංඝයා කැමති ය. එහෙයින් නිහඬ ය. මෙය මෙසේ දරමි (පිළිගනිමි).”
4. එකල්හි භාග්යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ඡන්න තෙරුන්ට නොයෙක් කරුණින් ගරහා, පෝෂණය කිරීමට අපහසු බවෙහි -පෙ- “මහණෙනි, මේ ශික්ෂාපදය මෙසේ උදෙසිය යුතු ය (ප්රකාශ කළ යුතු ය):
“අඤ්ඤවාදකයෙහි (එක් කතාවකින් තවත් කතාවක් වසා දැමීමෙහි) පාචිත්තිය ඇවැත් වේ” යි.
භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ ශික්ෂාපදය භික්ෂූන්ට මෙසේ ද පනවන ලද්දේ වේ.
5. එකල්හි ආයුෂ්මත් ඡන්න තෙරුන් සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට, ‘එක් කතාවකින් තවත් කතාවක් වසා දැමුවොත් ඇවැතට පැමිණෙන්නෙමි’ යි සිතා නිහඬව සිට සංඝයා වෙහෙසයි. අල්පේච්ඡ (ආශා අඩු) යම් භික්ෂූන් වහන්සේලා වූවාහු ද -පෙ- ඔවුහු “කෙසේ නම් ආයුෂ්මත් ඡන්න තෙරුන් සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට නිහඬව සිට සංඝයා වෙහෙසන්නේ ද?” යි හෙළා දකිති, නුගුණ කියති, දොස් පතුරුවති. -පෙ- “ඡන්නය, ඔබ සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට නිහඬව සිට සංඝයා වෙහෙසූ බව සැබෑ ද?” “සැබෑ ය, භාග්යවතුන් වහන්ස.” භාග්යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැරහූ සේක. -පෙ- “හිස් පුරුෂය, කෙසේ නම් ඔබ සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට නිහඬව සිට සංඝයා වෙහෙසන්නෙහි ද? හිස් පුරුෂය, මෙය නොපැහැදුණු අයගේ පැහැදීම පිණිස හෝ නොවේ. -පෙ-” මෙසේ ගරහා ධර්ම කතාවක් කොට භික්ෂූන් ඇමතූ සේක: “මහණෙනි, එසේ නම් සංඝයා ඡන්න භික්ෂුවට විහෙසක (නිහඬව සිට සංඝයා වෙහෙසීම) යන සම්මුතිය පිහිටුවේවා. මහණෙනි, එය මෙසේ පිහිටුවිය යුතුයි. දක්ෂ, හැකියාව ඇති භික්ෂුවක් විසින් සංඝයාට දැනුම් දිය යුතුයි.”
6. “ස්වාමීනි, සංඝයා මාගේ වචනය අසත්වා. මේ ඡන්න භික්ෂුව සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට නිහඬව සිට සංඝයා වෙහෙසයි. සංඝයාට සුදුසු කාලය නම්, සංඝයා ඡන්න භික්ෂුවට විහෙසක සම්මුතිය පිහිටුවන්නේ ය. මෙය ඤත්තිය (යෝජනාව) යි.”
7. “ස්වාමීනි, සංඝයා මාගේ වචනය අසත්වා. මේ ඡන්න භික්ෂුව සංඝයා මැද ඇවැත ගැන ප්රශ්න කරනු ලබන විට නිහඬව සිට සංඝයා වෙහෙසයි. සංඝයා ඡන්න භික්ෂුවට විහෙසක සම්මුතිය පිහිටුවයි. ඡන්න භික්ෂුවට විහෙසක සම්මුතිය පිහිටුවීමට යම් ආයුෂ්මතෙකු කැමති නම් හෙතෙම නිහඬ වන්නේ ය. යමෙකු කැමති නැත්නම් හෙතෙම කියන්නේ ය. සංඝයා විසින් ඡන්න භික්ෂුවට විහෙසක සම්මුතිය පිහිටුවන ලදී. සංඝයා කැමති ය. එහෙයින් නිහඬ ය. මෙය මෙසේ දරමි (පිළිගනිමි).”
8. එකල්හි භාග්යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ඡන්න තෙරුන්ට නොයෙක් කරුණින් ගරහා, පෝෂණය කිරීමට අපහසු බවෙහි -පෙ- “මහණෙනි, මේ ශික්ෂාපදය මෙසේ උදෙසිය යුතු ය (ප්රකාශ කළ යුතු ය):
“වෙනත් දෙයක් කීමෙහි ද (නිහඬව සිට සංඝයාට) වෙහෙස කිරීමෙහි ද පාචිත්තිය ඇවැත් වේ” යනුයි.