ආහාර ප්‍රත්‍යය පිළිබඳ ත්‍රිරාශිය-
1. රූපාහාරය.
රූපාහාර ප්‍රත්‍යය වශයෙන් ගනු ලබන්නේ කබලීකාරාහාරය නම් වූ ආහාර පානයන්හි ඇත්තා වූ බාහිර ඕජාවය.
එහි ප්‍රත්‍යොත්පන්න වශයෙන් ලැබෙන්නේ ආහාර සමුට්ඨානික රූපයෝයි.
ප්‍රත්‍යනීක ධර්මයෝ නම්- එකුන් අනූ (89) චිත්තය, චෛතසික දෙපනසය (52), චිත්තජ රූපයෝය, ප්‍රතිසන්ධි කර්මජ රූපයෝය, බාහිර රූපයෝය, සෘතූජ රූපයෝය, අසංඥසත්ත්ව කර්මජ රූපයෝය, ප්‍රවෘත්ති කර්මජ රූපයෝය යන මොව්හුය.
තවත් ක්‍රමයකින්
රූපාහාර ප්‍රත්‍යය ධර්මයෝ නම්:
අධ්‍යාත්ම සන්තානයෙහි වූ චතුසමුට්ඨානික ඕජාවය,
බාහිර සෘතූජ ඕජාවය යන ඕජා ධර්මයෝ ය,
ප්‍රත්‍යොත්පන්න වශයෙන් ලැබෙන ධර්මයෝ නම්-
ප්‍රත්‍යයවන ඕජාවෙන් අන්‍ය වූ චතුසමුට්ඨානික රූපයෝය යන මේ ධර්මයෝයි.
ප්‍රත්‍යනීක ධර්මයෝ නම්- එකුන් අනූ (89) චිත්තය, චෛතසික දෙපනසය (52), බාහිර රූපයෝය යන මේ ධර්මයෝ ය.
2. නාමාහාරය.
නාමාහාර ප්‍රත්‍යය වන ධර්මයෝ නම්-
ස්පර්ශය, චේතනාවය, විඥානය යන ධර්මයෝ තිදෙනය,
නාමාහාර ප්‍රත්‍යයාගේ ප්‍රත්‍යොත්පන්නයෝ නම්-
එකුන් අනූ (89) චිත්තයෝය, චෛතසික දෙපනසය (52), චිත්තජ රූපයෝය, ප්‍රතිසන්ධි කර්මජ රූපයෝය යන ධර්මයෝයි.
ප්‍රත්‍යනීක ධර්මයෝ නම්-
බාහිර රූපයෝය, ආහාරජ රූපයෝය, සෘතූජ රූපයෝය, අසංඥසත්ත්ව කර්මජ රූපයෝය, ප්‍රවෘත්ති කර්මජ රූපයෝය යන ධර්මයෝය.