1. 2. 1. 7.
7. පඤ්චවග්ග සූත්‍රය
59. මා විසින් මෙසේ අසන ලදී. එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බරණැස මිගදාය නම්වූ ඉසිපතනාරාමයෙහි වැඩ වාසය කරණ සේක. එකල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’යි කියා පස්වග භික්ෂූන්ට කථාකළ සේක. ඒ භික්ෂූහු ‘ස්වාමීනි’යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිතුරු දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළේය.
“මහණෙනි, රූපය අනාත්මය, මහණෙනි, ඉදින් වනාහි මේ රූපය ආත්මය වූයේනම් මේ රූපය ආබාධ පිණිස නොපවත්නේය. මගේ රූපය මෙසේ වේවා, ‘මගේ රූපය මෙසේ නොවේවායි’ කියා රූපයෙහි කැමති ආකාරයක්ද ලබන්නේය. “මහණෙනි, යම්හෙයකින් රූපය අනාත්මද, එහෙයින් රූපය ආබාධ පිණිස පවතී. ‘මගේ රූපය මෙසේ වේවා, මගේ රූපය මෙසේ නොවේවයි’ කියා රූපයෙහි කැමැති ආකාරයක්ද නොලැබෙන්නේය.
මහණෙනි, වේදනාව අනාත්මය. -පෙ- මහණෙනි, සංඥාව අනාත්මය. -පෙ- මහණෙනි, සංස්කාර අනාත්මය. -පෙ- මහණෙනි, විඥානය අනාත්මය. මහණෙනි, මේ විඥානය ආත්මය වූයේ නම්, මේ විඥානය ආබාධ පිණිස නොපවතින්නේය. විඥානය කෙරෙහි “මාගේ විඥානය මෙසේ වේවා, මාගේ විඥානය මෙසේ නොවේවා” යි (කැමති සේ පැවැත්වීමක්) ලැබෙන්නේය. මහණෙනි, යම් හෙයකින් විඥානය අනාත්ම ද, එහෙයින් විඥානය ආබාධ පිණිස පවතියි. විඥානය කෙරෙහි “මාගේ විඥානය මෙසේ වේවා, මාගේ විඥානය මෙසේ නොවේවා” යි (කැමති සේ පැවැත්වීමක්) නොලැබෙයි.
“මහණෙනි, ඒ කුමකැයි සිතන්නහුද, රූපය නිත්‍ය හෝ වෙයිද? අනිත්‍ය හෝ වෙයිද?” “ස්වාමීනි, අනිත්‍යය,”
“යමක් වනාහි අනිත්‍යද, එය දුක් හෝ සැප හෝ වේද?” “ස්වාමීනි දුකය,”
“යමක් අනිත්‍යයද, දුකද පෙරලෙන සුලුද, එය මාගේය. එය මම වෙමි. එය මාගේ ආත්මයයි කියා දැකීමට සුදුසු වේද?” “ස්වාමීනි, එය නොවේමය.”
වේදනාව -පෙ- සංඥාව -පෙ- සංස්කාර -පෙ- විඥානය නිත්‍ය ද, අනිත්‍ය ද? ස්වාමීනි, අනිත්‍යයි.
යමක් අනිත්‍ය නම්, එය දුක ද, සැප ද? ස්වාමීනි, දුකයි.
යමක් අනිත්‍ය ද, දුක ද, වෙනස් වන ස්වභාව ඇත්තේ ද, එය ‘මෙය මාගේය, මෙය මම වෙමි, මෙය මාගේ ආත්මයයි’ දැකීම සුදුසු ද? ස්වාමීනි, එය එසේ නොවේමය.
මහණෙනි, එහෙයින් මෙහි අතීත වූ හෝ අනාගත වූ හෝ වර්තමාන වූ හෝ, තමා තුළ (අධ්‍යාත්මික) වූ හෝ බාහිර වූ හෝ, ගොරෝසු (ඕළාරික) වූ හෝ සියුම් වූ හෝ, හීන වූ හෝ ප්‍රණීත වූ හෝ, දුර වූ හෝ ළඟ වූ හෝ යම් කිසි රූපයක් වේ ද, ඒ සියලු රූපය ‘මෙය මාගේ නොවේ, මෙය මම නොවෙමි, මෙය මාගේ ආත්මය නොවේ’ යි මෙසේ ඇති සැටියෙන් යහපත් ප්‍රඥාවෙන් දැකිය යුතුයි.
යම් කිසි වේදනාවක් -පෙ- යම් කිසි සංඥාවක් -පෙ- යම් කිසි සංස්කාර කෙනෙක් -පෙ- අතීත වූ හෝ අනාගත වූ හෝ වර්තමාන වූ හෝ, තමා තුළ (අධ්‍යාත්මික) වූ හෝ බාහිර වූ හෝ, ගොරෝසු (ඕළාරික) වූ හෝ සියුම් වූ හෝ, හීන වූ හෝ ප්‍රණීත වූ හෝ, දුර වූ හෝ ළඟ වූ හෝ යම් කිසි විඥානයක් වේ ද, ඒ සියලු විඥානය ‘මෙය මාගේ නොවේ, මෙය මම නොවෙමි, මෙය මාගේ ආත්මය නොවේ’ යි මෙසේ ඇති සැටියෙන් යහපත් ප්‍රඥාවෙන් දැකිය යුතුයි.