4. 7. 4.
හතරවන ශික්ෂාපදය
1. සැවැත් නුවරදී පැනවූ ශික්ෂාපදයයි – එකල භික්ෂුණීහු ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු, එහෙත් සංඝයා විසින් සම්මත නොකළ සික්ඛමානාවන් උපසම්පදා කරවති. ඒ භික්ෂුණීහු මෙසේ කීහ: “එන්න සික්ඛමානාවෙනි, මෙය දැනගන්න, මෙය දෙන්න, මෙය ගෙනෙන්න, මෙයින් ප්රයෝජන ඇත, මෙය කැප කරන්න” යි. ඔවුහු මෙසේ කීහ: “ආර්යාවෙනි, අපි සික්ඛමානාවෝ නොවෙමු. අපි භික්ෂුණීහු වෙමු” යි. අල්පේච්ඡ (ආශා අඩු) යම් භික්ෂුණීහු වූවාහු ද -පෙ- ඔවුහු හෙළා දකිති, නුගුණ කියති, දොස් පතුරුවති: “කෙසේ නම් භික්ෂුණීහු ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු, සංඝයා විසින් සම්මත නොකළ සික්ඛමානාවන් උපසම්පදා කරවන්නාහු ද?” යි. -පෙ- “මහණෙනි, භික්ෂුණීහු ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු, සංඝයා විසින් සම්මත නොකළ සික්ඛමානාවන් උපසම්පදා කරවති යනු සැබෑ ද?” “සැබෑ ය, භාග්යවතුන් වහන්ස.” භාග්යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැරහූ සේක. -පෙ- “මහණෙනි, කෙසේ නම් භික්ෂුණීහු ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු, සංඝයා විසින් සම්මත නොකළ සික්ඛමානාවන් උපසම්පදා කරවන්නාහු ද? මහණෙනි, මෙය නොපැහැදුණු අයගේ පැහැදීම පිණිස හෝ නොවේ. -පෙ-” මෙසේ ගරහා ධර්ම කතාවක් කොට භික්ෂූන් අමතා වදාළ සේක: “මහණෙනි, ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු සික්ඛමානාවට වුට්ඨානසම්මුතිය (උපසම්පදාව සඳහා සංඝයා දෙන අවසරය) දෙන්නට අනුමත කරමි. මහණෙනි, එය මෙසේ දිය යුතුය. ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු ඒ සික්ඛමානාව සංඝයා වෙත ගොස්, උතුරු සිවුර එක් උරහිසක් වැසෙන සේ පොරවා, භික්ෂුණීන්ගේ පා වැඳ, උක්කුටිකයෙන් (දණහිස් බිම නොතබා පතුල් මත) හිඳ, ඇඳිලි බැඳ මෙසේ කිය යුතුය: ‘ආර්යාවෙනි, අසවල් නම් ඇති ආර්යාව යටතේ ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු සික්ඛමානාවක් වූ අසවල් නම් ඇති මම සංඝයාගෙන් වුට්ඨානසම්මුතිය ඉල්ලමි’ යි. දෙවනවට ද ඉල්ලිය යුතුය. තුන්වනවට ද ඉල්ලිය යුතුය. දක්ෂ වූ, හැකියාව ඇති භික්ෂුණියක් විසින් සංඝයාට මෙසේ දැනුම් දිය යුතුය:
2. “ආර්යාවෙනි, සංඝයා මාගේ වචනය අසත්වා. අසවල් නම් ඇති ආර්යාව යටතේ ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු අසවල් නම් ඇති මේ සික්ඛමානාව සංඝයාගෙන් වුට්ඨානසම්මුතිය ඉල්ලයි. සංඝයාට සුදුසු කාලය නම්, සංඝයා ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු අසවල් නම් ඇති සික්ඛමානාවට වුට්ඨානසම්මුතිය දෙන්නේය. මෙය ඤත්තියයි (සංඝයාට කරන යෝජනාවයි).”
“ආර්යාවෙනි, සංඝයා මාගේ වචනය අසත්වා. අසවල් නම් ඇති ආර්යාව යටතේ ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු අසවල් නම් ඇති මේ සික්ඛමානාව සංඝයාගෙන් වුට්ඨානසම්මුතිය ඉල්ලයි. සංඝයා ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු අසවල් නම් ඇති සික්ඛමානාවට වුට්ඨානසම්මුතිය දෙයි. ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු අසවල් නම් ඇති සික්ඛමානාවට වුට්ඨානසම්මුතිය දීම යම් ආර්යාවකට කැමති නම්, ඇය නිහඬ වන්නීය. යම් ආර්යාවකට කැමති නැත්නම්, ඇය කියන්නීය. ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු අසවල් නම් ඇති සික්ඛමානාවට සංඝයා විසින් වුට්ඨානසම්මුතිය දෙන ලදී. සංඝයාට කැමති ය. එහෙයින් නිහඬ ය. මෙය මෙසේ දරමි” යි.
ඉක්බිති භාග්යවතුන් වහන්සේ ඒ භික්ෂුණීන්ට නොයෙක් කරුණින් ගරහා, පෝෂණය කිරීමට අපහසු බවෙහි -පෙ- “මහණෙනි, භික්ෂුණීහු මේ ශික්ෂාපදය මෙසේ උදෙසිය යුතු ය (ප්රකාශ කළ යුතු ය):
“යම් භික්ෂුණියක් ධර්ම හයෙහි අවුරුදු දෙකක් ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු, සංඝයා විසින් සම්මත නොකළ සික්ඛමානාවක් උපසම්පදා කරවයි නම් පාචිත්තිය වේ” යි.
3. යා පන (යම්): යම්, යම් බඳු -පෙ- භික්ඛුනී (භික්ෂුණිය) -පෙ- මේ අර්ථයෙහි අදහස් කරන ලද්දේ මේ භික්ෂුණිය යි.
ද්වෙ වස්සානි: අවුරුදු දෙකක්.
සික්ඛිතසික්ඛා නම්: ධර්ම හයෙහි ශික්ෂාවෙහි හික්මුණු තැනැත්තියයි.
අසම්මතා නම්: ඤත්ති දුතිය කර්මයෙන් (ඤත්තියක් හා එක් කම්මවාචාවක් කියා කෙරෙන සංඝකර්මයෙන්) වුට්ඨානසම්මුතිය නොදෙන ලද තැනැත්තියයි.
වුට්ඨාපෙය්ය: උපසම්පදා කරවයි.
උපසම්පදා කරවන්නෙමි යි භික්ෂුණී පිරිසක් හෝ ආචාර්ය භික්ෂුණියක් හෝ පාත්රයක් හෝ සිවුරක් හෝ සොයයි නම්, සීමාවක් හෝ සම්මත කරයි නම් දුක්කට ඇවැත් වේ. ඤත්තියෙන් (සංඝයාට කරන යෝජනාවෙන්) දුක්කට ඇවැත් වේ. කර්ම වාක්ය දෙකෙන් දුක්කට ඇවැත් දෙකක් වේ. කර්ම වාක්යය අවසන් වූ විට උපාධ්යාය භික්ෂුණියට පාචිත්තිය ඇවැත් වේ. භික්ෂුණී පිරිසට ද ආචාර්ය භික්ෂුණියට ද දුක්කට ඇවැත් වේ.