3. 4.
හතරවන ශික්ෂාපදය
1. සැවැත් නුවරදී පැනවූ ශික්ෂාපදයයි – එකල ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණිය ගිලන් වී සිටියාය. එවිට එක්තරා උපාසකයෙක් ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණිය වෙත ගියේය. ගොස් ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණියට මෙසේ කීවේය: “ආර්යාවෙනි, ඔබට ඇති අපහසුව කුමක්ද? ඔබට කුමක් ගෙනැවිත් දිය යුතුද?” “ඇවැත්නි, මට ගිතෙල් අවශ්යයි.” එවිට ඒ උපාසකයා එක්තරා වෙළෙන්දෙකුගේ ගෙයින් කහවණුවක් (එකල භාවිත වූ කාසියක්) වටිනා ගිතෙල් ගෙනැවිත් ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණියට දුන්නේය. ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණිය “ඇවැත්නි, මට ගිතෙල් අවශ්ය නැත, මට තල තෙල් අවශ්යයි” යැයි කීවාය. එවිට ඒ උපාසකයා ඒ වෙළෙන්දා වෙත ගියේය. ගොස් ඒ වෙළෙන්දාට මෙසේ කීවේය: “ආර්යය, ආර්යාවට ගිතෙල් අවශ්ය නැතලු, තල තෙල් අවශ්යලු. ඔබේ ගිතෙල් ගන්න, මට තල තෙල් දෙන්න.” “ආර්යය, අප විකුණූ බඩු නැවත ගන්නේ නම් අපේ බඩු කවදා විකිණේද? ගිතෙල් මිලට ගිතෙල් ගෙන ගියා. තල තෙල් මිල ගෙනෙන්න. (එවිට) තල තෙල් ගෙන යන්න.” එවිට ඒ උපාසකයා හෙළා දකියි, නුගුණ කියයි, දොස් පතුරුවයි: “ආර්යා ථුල්ලනන්දා එකක් ඉල්ලා වෙනත් එකක් ඉල්ලුවේ කෙසේද?” -පෙ- “මහණෙනි, ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණිය එකක් ඉල්ලා වෙනත් එකක් ඉල්ලුවා යනු සැබෑද?” “සැබෑ ය, භාග්යවතුන් වහන්ස.” භාග්යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැරහූ සේක -පෙ- “මහණෙනි, ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණිය එකක් ඉල්ලා වෙනත් එකක් ඉල්ලන්නේ කෙසේද? මහණෙනි, මෙය නොපැහැදුණවුන්ගේ පැහැදීම පිණිස හෝ නොවේ -පෙ- මහණෙනි, භික්ෂුණීන් විසින් මේ ශික්ෂාපදය මෙසේ උදෙසිය යුතු ය (ප්රකාශ කළ යුතු ය).
යම් භික්ෂුණියක් එකක් ඉල්ලා (ඉන් පසු) වෙනත් එකක් ඉල්ලයි නම් නිස්සග්ගිය පාචිත්තිය (ලැබූ දෙය අත්හැර දෙසිය යුතු ඇවැත) වේ.
2. යා පන යනු: යම්, යම් ආකාර වූ -පෙ- භික්ඛුනී යනු: -පෙ- මේ අර්ථයෙහි අදහස් කරන ලද්දේ මේ භික්ෂුණිය යි.
අඤ්ඤං විඤ්ඤාපෙත්වා යනු: යම් කිසිවක් ඉල්ලා.
අඤ්ඤං විඤ්ඤාපෙය්ය යනු: එය පසෙක තබා වෙනත් එකක් ඉල්ලයි නම්, ඉල්ලන උත්සාහයේදී දුක්කට ඇවැත් වේ. එය ලැබීමෙන් නිස්සග්ගිය වේ. එය සංඝයාට හෝ ගණයකට (භික්ෂුණීන් කිහිප දෙනෙකුට) හෝ එක් භික්ෂුණියකට හෝ අත්හැර දිය යුතුය. මහණෙනි, මෙසේ අත්හැර දිය යුතුය -පෙ- “ආර්යාවෙනි, මා විසින් එකක් ඉල්ලා (ඉන් පසු) වෙනත් එකක් ඉල්ලන ලදී. (එබැවින්) මෙය නිස්සග්ගිය විය. මම මෙය සංඝයාට අත්හැර දෙමි” -පෙ- දිය යුතුයි -පෙ- දිය යුතුයි -පෙ- “ආර්යාවට දෙමි” යි.
වෙනත් දෙයක් ගැන වෙනත් දෙයක් යැයි හඟිමින් වෙනත් දෙයක් ඉල්ලයි නම් නිස්සග්ගිය පාචිත්තිය වේ. වෙනත් දෙයක් ගැන සැකයෙන් සිටිමින් වෙනත් දෙයක් ඉල්ලයි නම් නිස්සග්ගිය පාචිත්තිය වේ. වෙනත් දෙයක් ගැන වෙනත් දෙයක් නොවේ යැයි හඟිමින් වෙනත් දෙයක් ඉල්ලයි නම් නිස්සග්ගිය පාචිත්තිය වේ.
වෙනත් දෙයක් නොවූ දෙයක් ගැන වෙනත් දෙයක් යැයි හඟිමින් වෙනත් දෙයක් නොවූ දෙයක් ඉල්ලයි නම් දුක්කට ඇවැත් වේ. වෙනත් දෙයක් නොවූ දෙයක් ගැන සැකයෙන් සිටිමින් වෙනත් දෙයක් නොවූ දෙයක් ඉල්ලයි නම් දුක්කට ඇවැත් වේ. වෙනත් දෙයක් නොවූ දෙයක් ගැන වෙනත් දෙයක් නොවේ යැයි හඟින්නී නම් ඇවැත් නැත.
ඇවැත් නැත: එයම ඉල්ලයි නම්, වෙනත් එකකුත් ඉල්ලයි නම්, ප්රයෝජනය පෙන්වා ඉල්ලයි නම්, සිහි විකල් වූවෙකුට ද -පෙ- මුලින්ම මේ වරද කළ තැනැත්තාට (ආදිකම්මිකයාට) ද ඇවැත් නැත.
හතරවන ශික්ෂාපදය නිමි.
3. 5.
පස්වන ශික්ෂාපදය
1. සැවැත් නුවරදී පැනවූ ශික්ෂාපදයයි – එකල ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණිය ගිලන් වූවාය. එවිට එක්තරා උපාසකයෙක් ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණිය වෙත පැමිණියේය. පැමිණ ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණියට “ආර්යාවෙනි, (ලෙඩ) ඉවසිය හැකිද? යැපිය හැකිද?” යි කීයේය. “ඇවැත්නි, මට ඉවසිය නොහැකිය, යැපිය නොහැකිය” යි (ඇය කීවාය). “ආර්යාවෙනි, අසවල් වෙළෙන්දාගේ ගෙදර කහවණුවක් (මුදල් කාසියක්) තබන්නෙමි. ඔබ කැමති යමක් ඇත්නම් එයින් එය ගෙන්වා ගන්න” යි (ඔහු කීයේය). ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණිය “සික්ඛමානාව (උපසම්පදාවට පෙර දෙවසරක් ශික්ෂණය ලබන තැනැත්තිය), යන්න, අසවල් වෙළෙන්දාගේ ගෙදරින් කහවණුවකට තලතෙල් ගෙනෙන්න” යි එක්තරා සික්ඛමානාවකට අණ කළාය. එවිට ඒ සික්ඛමානාව ඒ වෙළෙන්දාගේ ගෙදරින් කහවණුවකට තලතෙල් ගෙනැවිත් ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණියට දුන්නාය. ථුල්ලනන්දා භික්ෂුණිය “සික්ඛමානාව, මට තලතෙල්වලින් ප්රයෝජනයක් නැත, මට ගිතෙල්වලින් ප්රයෝජන ඇත” යි කීවාය. එවිට ඒ සික්ඛමානාව ඒ වෙළෙන්දා වෙත ගියාය. ගොස් ඒ වෙළෙන්දාට මෙසේ කීවාය: “ඇවැත්නි, ආර්යාවට තලතෙල්වලින් ප්රයෝජනයක් නැතිලු, ගිතෙල්වලින් ප්රයෝජන ඇතිලු. ඔබේ තලතෙල් ගන්න, මට ගිතෙල් දෙන්න” යි. “ආර්යාවෙනි, අපි විකුණූ බඩු නැවත ගන්නේ නම් අපේ බඩු කවදා විකිණේද? තලතෙල් මිලට තලතෙල් ගෙන ගියා. ගිතෙල් මිල ගෙනෙන්න. (එවිට) ගිතෙල් ගෙන යනු ඇත” යි (ඔහු කීයේය).