“පොරාවක් ගත් අත් ඇති පුරුෂයෙක්වූ තෝ කුමට වනයට වැද සිටිනෙහිද, යහළුව මා විසින් විචාරණ ලද්දේ කියව. කිනම් දැවයක් කපන්ට කැමැත්තෙහිද,
“වලසෙක්වූ තෝ සමවූද විෂමවූද වනයන්හි හැසිරෙන්නෙහිය. යහළුව, මා විසින් විචාරණ ලද්දේ කවරනම් දැවයක් නිම්වළල්ලට සවිශක්ති ඇත්තේදැයි කියව.
“සල්ගසද නිම්වළල්ලට සුදුසු නොවේ. කිහිරි වෘක්ෂයද සුදුසු නොවේ. අශ්වකර්ණ වෘක්ෂයද සුදුසු නොවේ. දැව ගස කොයින් සුදුසු වේද, කෝන්නම්වූ වෘක්ෂය තෙමේම ඒ දැවමය නිම්වළල්ලට දෘඪවන්නේය.
“මේ කෝන්ගසේ පත්‍ර කෙබඳු වෙද්ද, කඳ හෝ කෙබඳුවේද, යහළුව, මා විසින් අසන ලද්දේ යම්සේ කෝන්ගස දැනගන්නෙමුද, එසේ කියව.
“යම් ගසක්හුගේ අතු එල්ලෙත්ද නැමෙන්නාහු වෙද්ද, නොබිඳෙත්ද, යම් ගසක්හුගේ මුල මම සිටියෙම්ද, ඒ ගසතෙම එන්දන හෙවත් කෝන් නම්වේ.
“තොපගේ රථයෙහි දැවිවලටද රෝදයට හා බොස් ගෙඩියටද රථ හිසටද නිම්වළල්ලටද රියමැදුරටද යන සියල්ලට මේ කෝන්ගස සුදුසු වන්නේය.
“මෙසේ (කීකල්හි) කෝන්ගසද හෙවත් එහි අධිගෘහිත දේවතාවාද එකෙනෙහි මෙසේ කීයේය. භාරද්වාජය, මාගේද වචනයක් ඇත. මාගේ ඒ වචනයද අසව.
“වලසාගේ කඳ සමීපයෙන් සතරඟුලක් කපාගෙණ එයින් හෙවත් ඒ වලස් සමින් නිම්වළල්ල සවිකර ගණුව. මෙසේ කළ කල්හි අතිශයින් ශක්තිමත් වන්නේය.
“මෙසේ කෝන්ගසද එකෙණෙහි වෛරය මුදුන් පැමිණවීය. උපන්නාවූද නූපන්නාවූද වලසුන්ට දුක් එලවූයේය.
“මෙපරිද්දෙන් කෝන්ගස වලසාටද වලස්තෙමේ කෝන්ගසටද යන ඔවුනොවුන්ට විරුද්ධව වාදකිරීමෙන් ඔවුනොවුන් නැසූහ.
“එපරිද්දෙන්ම මිනිසුන්ගේ විවාදයෙක් යම් තැනෙක උපදීද, එහි මොනරුන්ගේ නැටීමෙන් නටන්නාහු වෙත්. කෙසේද, ඒ වලසා හා කොළොම් ගසය යන දෙදෙන යම්සේද එමෙනි.,
“එහෙයින් තොපට කියමි. තොපට යහපතක් වේවා යම්තාක් මෙහි රැස්වූවාහුද, ඒ සියල්ලෝ වලසා හා කෝන්ගස මෙන් නොවව්. සතුටුවව්, වාද නොකරව්.
“සමගි බැව්හිම හික්මෙව්. මෙය බුදුවරයන් විසින් පසස්නා ලදී. සමගි බැව්හි ඇළුනාවූ සුචරිත ධර්මයෙහි පිහිටි තැනැත්තේ නිර්වාණ සැපයෙන් නොපිරිහෙන්නේයයි” වදාළසේක.
ඵන්දනජාතකං දුතියං.
“හංසරාජය මේ රන් පුටුවෙහිම හිඳුව. මට තොපගේ දැක්ම ප්‍රියවේ. අධිපතිවූ නුඹ මෙහි පැමිණියෙහිය. මෙහි ඔබ කැමති යමක් ඇත්තේද එය කියව.
“ගුණ ඇසීමෙන් එකෙකුට සමහරු ප්‍රියවෙත්. සමහරෙක් දැක සමහරෙකුගේ ප්‍රේමය දුරුවේ. දැකද අසාද සමහරු ප්‍රිය වෙත්. එහෙයින් විචාරමි. කිම මාගේ දර්ශනයෙන් ප්‍රිය වෙහිද?
“මට ඇසීමෙන් නුඹ ප්‍රියවූයෙහිය, දර්ශනයට පැමිණ වඩාත් ප්‍රියවූයෙහිය. මෙසේ ප්‍රිය දර්ශන ඇතිවූයේම හංසරාජය, මාගේ සමීපයෙහි වාසය කරව.
“නිතර සත්කාර කරණලද්දාහු පුදන ලද්දාහු නුඹ වහන්සේගේ රජගෙදර වසන්නෙමු නම් එක් දවසෙක සුරාවෙන් මත්වූයේම මට මස් පිණිස හංසරාජයා පිසත්වයි කියන්නේය.
“යමක් මට නුඹවහන්සේට වඩා ඉතා ප්‍රියද, ඒ ආහාර පානයට නින්දාවේවා. යම්තාක් කල් මාගේ ගෘහයෙහි නුඹවහන්සේ හිඳිනෙහිද, ඒතාක්කල් මද්‍යපානයක් පානය නොකරන්නෙමියි කීයේය.
“සිවලුන්ගේද පක්ෂීන්ගේද වචනය මනාකොට දත හැකිවේ. මහරජ්ජුරුවෙනි, මිනිසුන්ගේ වචනය ඊට වඩා දැනගන්ට ඉතා දුස්කර වන්නේය.
“ඉදින් යම් පුරුෂයෙක් තෙම ඤාතිමිත්‍රයෙක, යහළුවෙකැයි සිතයිද, හෙතෙම පෙර සතුටු සිත් ඇතිව පසුව සතුරෙක් වන්නේය.
“යමෙකු කෙරෙහි සිත ඇතුළත්ව පවතීද, හෙතෙම නුදුරෙහි වේ. සමග වාසය කරන්නේදවේ. යමෙකු කෙරෙන් සිත පහවයේද, හෙතෙම සමීපයෙහි වාසය කරන්නේ නමුත් දුරෙහි වේ.