5. 4. 4. 6.
[අබ්භොකාසික සූත්‍රය]
[සැවැත් නුවර නිදානයි]
36. “මහණෙනි, මේ අභ්‍යවකාශයෙහි වාසය කරන්නාහු පස් දෙනෙක් වෙත්. “කවර පස් දෙනෙක්ද යත්? නුවණ මඳ බැවින්, ඉතා මුළා බැවින්, අභ්‍යවකාශයෙහි වාසය කරන්නෙක් වේ. ලාමක ආසා ඇත්තේ, ආසාවෙන් මඩනා ලද්දේ අභ්‍යවකාශයෙහි වාසය කරන්නෙක් වේ. උමතු බැවින්, චිත්ත වික්‍ෂෙපයෙන් අභ්‍යවකාශයෙහි වාසය කරන්නෙක් වේ. බුදුවරයන් විසින් බුද්‍ධ ශ්‍රාවකයන් විසින් වර්‍ණනා කරණ ලදැයි අභ්‍යවකාශයෙහි වාසය කරන්නෙක් වේ. මද ආසා ඇති බවම නිසා, සතුට ඇති බවම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා අභ්‍යවකාශයෙහි වසන්නෙක් වේ. “මහණෙනි, මේ අභ්‍යවකාශයෙහි වාසය කරන්නාහු පස් දෙනෙක් වෙත්. “මහණෙනි, අභ්‍යවකාශයෙහි වාසය කරන්නාවූ මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ අභ්‍යවකාශයෙහි වාසය කරන්නෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා අභ්‍යවකාශයෙහි වසන්නෙක් වේද, මෙතෙම අභ්‍යවකාශයෙහි වසන්නාවූ පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ. “මහණෙනි, යම්සේ දෙනගෙන් කිරිද, කිරෙන් දී ද, දී වලින් වෙඬරුද. වෙඬරුවෙන් ගිතෙල්ද, ගිතෙලින් ගිතෙල් මණ්ඩයතෙම එහි අග්‍රයයි කියනු ලැබේද, මහණෙනි, මෙපරිද්දෙන්ම මහණෙනි, අභ්‍යවකාශයෙහි වාසය කරන්නාවූ මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ අභ්‍යවකාශයෙහි වාසය කරන්නෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා අභ්‍යවකාශයෙහි වසන්නෙක් වේද, මෙතෙම අභ්‍යවකාශයෙහි වසන්නාවූ පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ.
5. 4. 4. 7.
[නෙසජ්ජික සූත්‍රය]
[සැවැත් නුවර නිදානයි]
37. “මහණෙනි, මේ නෙසජ්ජිකවූවාහු පස් දෙනෙක් වෙත්. “කවර පස් දෙනෙක්ද යත්? නුවණ මඳ බැවින්, ඉතා මුළා බැවින්, නෙසජ්ජිකවූවෙක් වේ. ලාමක ආසා ඇත්තේ, ආසාවෙන් මඩනා ලද්දේ නෙසජ්ජිකවූවෙක් වේ. උමතු බැවින්, චිත්ත වික්‍ෂෙපයෙන් නෙසජ්ජිකවූවෙක් වේ. බුදුවරයන් විසින් බුද්‍ධ ශ්‍රාවකයන් විසින් වර්‍ණනා කරණ ලදැයි නෙසජ්ජිකවූවෙක් වේ. මද ආසා ඇති බවම නිසා, සතුට ඇති බවම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා නෙසජ්ජිකවූවෙක් වේ. “මහණෙනි, මේ නෙසජ්ජිකවූවාහු පස් දෙනෙක් වෙත්. “මහණෙනි, නෙසජ්ජිකවූවාහු මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ නෙසජ්ජිකවූවෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා නෙසජ්ජිකවූවෙක් වේද, මෙතෙම නෙසජ්ජිකවූවාහු පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ. “මහණෙනි, යම්සේ දෙනගෙන් කිරිද, කිරෙන් දී ද, දී වලින් වෙඬරුද. වෙඬරුවෙන් ගිතෙල්ද, ගිතෙලින් ගිතෙල් මණ්ඩයතෙම එහි අග්‍රයයි කියනු ලැබේද, මහණෙනි, මෙපරිද්දෙන්ම මහණෙනි, නෙසජ්ජිකවූවාවූ මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ නෙසජ්ජිකවූවෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා නෙසජ්ජිකවූවෙක් වේද, මෙතෙම නෙසජ්ජිකවූවාහු පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ.
5. 4. 4. 8.
[යථාසන්ථතික සූත්‍රය]
[සැවැත් නුවර නිදානයි]
38. “මහණෙනි, මේ යථාසන්ථනික වූවාහු පස් දෙනෙක් වෙත්. “කවර පස් දෙනෙක්ද යත්? නුවණ මඳ බැවින්, ඉතා මුළා බැවින්, යථාසන්ථනික වූවෙක් වේ. ලාමක ආසා ඇත්තේ, ආසාවෙන් මඩනා ලද්දේ යථාසන්ථනික වූවෙක් වේ. උමතු බැවින්, චිත්ත වික්‍ෂෙපයෙන් යථාසන්ථනික වූවෙක් වේ. බුදුවරයන් විසින් බුද්‍ධ ශ්‍රාවකයන් විසින් වර්‍ණනා කරණ ලදැයි යථාසන්ථනික වූවෙක් වේ. මද ආසා ඇති බවම නිසා, සතුට ඇති බවම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා යථාසන්ථනික වූවෙක් වේ. “මහණෙනි, මේ යථාසන්ථනික වූවාහු පස් දෙනෙක් වෙත්. “මහණෙනි, යථාසන්ථනික වූවාවූ මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ යථාසන්ථනික වූවෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා යථාසන්ථනික වූවෙක් වේද, මෙතෙම යථාසන්ථනික වූවාවූ පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ. “මහණෙනි, යම්සේ දෙනගෙන් කිරිද, කිරෙන් දී ද, දී වලින් වෙඬරුද. වෙඬරුවෙන් ගිතෙල්ද, ගිතෙලින් ගිතෙල් මණ්ඩයතෙම එහි අග්‍රයයි කියනු ලැබේද, මහණෙනි, මෙපරිද්දෙන්ම මහණෙනි, යථාසන්ථනික වූවාවූ මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ යථාසන්ථනික වූවෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා යථාසන්ථනික වූවෙක් වේද, මෙතෙම යථාසන්ථනික වූවාවූ පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ.
5. 4. 4. 9.
[එකාසනික සූත්‍රය]
[සැවැත් නුවර නිදානයි]
39. “මහණෙනි, මේ ඒකාශනික වූවාහු පස් දෙනෙක් වෙත්. “කවර පස් දෙනෙක්ද යත්? නුවණ මඳ බැවින්, ඉතා මුළා බැවින්, ඒකාශනික වූවෙක් වේ. ලාමක ආසා ඇත්තේ, ආසාවෙන් මඩනා ලද්දේ ඒකාශනික වූවෙක් වේ. උමතු බැවින්, චිත්ත වික්‍ෂෙපයෙන් ඒකාශනික වූවෙක් වේ. බුදුවරයන් විසින් බුද්‍ධ ශ්‍රාවකයන් විසින් වර්‍ණනා කරණ ලදැයි ඒකාශනික වූවෙක් වේ. මද ආසා ඇති බවම නිසා, සතුට ඇති බවම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා ඒකාශනික වූවෙක් වේ. “මහණෙනි, මේ ඒකාශනික වූවාහු පස් දෙනෙක් වෙත්. “මහණෙනි, ඒකාශනික වූවාවූ මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ ඒකාශනික වූවෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා ඒකාශනික වූවෙක් වේද, මෙතෙම ඒකාශනික වූවාවූ පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ. “මහණෙනි, යම්සේ දෙනගෙන් කිරිද, කිරෙන් දී ද, දී වලින් වෙඬරුද. වෙඬරුවෙන් ගිතෙල්ද, ගිතෙලින් ගිතෙල් මණ්ඩයතෙම එහි අග්‍රයයි කියනු ලැබේද, මහණෙනි, මෙපරිද්දෙන්ම මහණෙනි, ඒකාශනික වූවාවූ මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ ඒකාශනික වූවෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා ඒකාශනික වූවෙක් වේද, මෙතෙම ඒකාශනික වූවාවූ පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ.
5. 4. 4. 10.
[ඛලුපච්ඡාභත්තික සූත්‍රය]
[සැවැත් නුවර නිදානයි]
40. “මහණෙනි, මේ ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවාහු පස් දෙනෙක් වෙත්. “කවර පස් දෙනෙක්ද යත්? නුවණ මඳ බැවින්, ඉතා මුළා බැවින්, ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවෙක් වේ. ලාමක ආසා ඇත්තේ, ආසාවෙන් මඩනා ලද්දේ ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවෙක් වේ. උමතු බැවින්, චිත්ත වික්‍ෂෙපයෙන් ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවෙක් වේ. බුදුවරයන් විසින් බුද්‍ධ ශ්‍රාවකයන් විසින් වර්‍ණනා කරණ ලදැයි ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවෙක් වේ. මද ආසා ඇති බවම නිසා, සතුට ඇති බවම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවෙක් වේ. “මහණෙනි, මේ ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවාහු පස් දෙනෙක් වෙත්. “මහණෙනි, ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවාවූ මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවෙක් වේද, මෙතෙම ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවාවූ පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ. “මහණෙනි, යම්සේ දෙනගෙන් කිරිද, කිරෙන් දී ද, දී වලින් වෙඬරුද. වෙඬරුවෙන් ගිතෙල්ද, ගිතෙලින් ගිතෙල් මණ්ඩයතෙම එහි අග්‍රයයි කියනු ලැබේද, මහණෙනි, මෙපරිද්දෙන්ම මහණෙනි, ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවාවූ මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවෙක් වේද, මෙතෙම ඛලුපච්ඡාබත්තික වූවාවූ පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ.
5. 4. 4. 11.
[පත්තපිණ්ඩික සූත්‍රය]
[සැවැත් නුවර නිදානයි]
41. “මහණෙනි, මේ පත්තපිණ්ඩික වූවාහු පස් දෙනෙක් වෙත්. “කවර පස් දෙනෙක්ද යත්?
නුවණ මඳ බැවින්, ඉතා මුළා බැවින්, පත්තපිණ්ඩික වූවෙක් වේ. ලාමක ආසා ඇත්තේ, ආසාවෙන් මඩනා ලද්දේ පත්තපිණ්ඩික වූවෙක් වේ. උමතු බැවින්, චිත්ත වික්‍ෂෙපයෙන් පත්තපිණ්ඩික වූවෙක් වේ. බුදුවරයන් විසින් බුද්‍ධ ශ්‍රාවකයන් විසින් වර්‍ණනා කරණ ලදැයි පත්තපිණ්ඩික වූවෙක් වේ. මද ආසා ඇති බවම නිසා, සතුට ඇති බවම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා පත්තපිණ්ඩික වූවෙක් වේ. “මහණෙනි, මේ පත්තපිණ්ඩික වූවාහු පස් දෙනෙක් වෙත්.
“මහණෙනි, පත්තපිණ්ඩික වූවාවූ මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ පත්තපිණ්ඩික වූවෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා පත්තපිණ්ඩික වූවෙක් වේද, මෙතෙම පත්තපිණ්ඩික වූවාවූ පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ.
“මහණෙනි, යම්සේ දෙනගෙන් කිරිද, කිරෙන් දී ද, දී වලින් වෙඬරුද. වෙඬරුවෙන් ගිතෙල්ද, ගිතෙලින් ගිතෙල් මණ්ඩයතෙම එහි අග්‍රයයි කියනු ලැබේද, මහණෙනි, මෙපරිද්දෙන්ම මහණෙනි, පත්තපිණ්ඩික වූවාවූ මේ පස් දෙනාගෙන් වනාහි යම් මේ පත්තපිණ්ඩික වූවාවෙක් තෙම අල්පෙච්ඡ බවම නිසා, සන්තුෂ්ටියම නිසා, සැහැල්ලු බවම නිසා, උතුම් විවේකයම නිසා, මෙයම අර්ත්‍ථ කොට ඇති බවම නිසා පත්තපිණ්ඩික වූවෙක් වේද, මෙතෙම පත්තපිණ්ඩික වූවාවූ පස් දෙනා අතුරෙන් අග්‍රවූවෙක්ද, ශ්‍රෙෂට වූවෙක්ද, ප්‍රධාන වූවෙක්ද, උතුම් වූවෙක්ද, අධිපති වූවෙක්ද වේ.
අරඤ්ඤවග්ගො චතුත්ථො.
එහි උද්දානය:
ආරඤ්ඤක ද, පංසුකූලික ද, පිණ්ඩපාතික ද, රුක්ඛමූලික සොසානික ද, අබ්භොකාසික ද, නෙසජ්ජික ද, යථාසන්ථතික ද, එකාසනික ද, ඛලුපච්ඡාභත්තික සහ පත්තපිණ්ඩික දැයි (මෙම වර්ගයෙහි සූත්‍ර වෙත්).