“අතික්කම්ම රමණකං” යනුවෙන් ඇරඹෙන මේ ජාතක කතාව, ශාස්තෲන් වහන්සේ ජේතවනාරාමයෙහි වැඩ වසන සමයෙහි එක් අකීකරු භික්ෂුවක් අරබයා වදාළ සේක. මේ ජාතකයට අදාළ කාශ්‍යප සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේගේ කාලයට අයත් කතා වස්තුව, දසක නිපාතයේ එන මහා මිත්තවින්දක ජාතකයේ (ජා· 1.1.82; 1.5.100 ආදිය) මතු හෙළි වනු ඇත. එකල්හි බෝධිසත්වයෝ මේ ගාථාව වදාළහ.

“පළිඟු විමන ද, රිදී විමන ද, මැණික් විමන ද ඉක්මවා ගිය ඔබ, (පාපය ක්ෂය වන තෙක්) යමකින් පණපිටින් නොමිදෙන්නහු ද, එබඳු වූ පාෂාණමය උරචක්‍රයකට හසුව මඩනා ලද්දේ වෙහිය.”

එහි “රමණකං” යනු එකල පළිඟු සඳහා ව්‍යවහාර වූ නමකි; (මෙහිදී) පළිඟු ප්‍රාසාදය ඉක්මවා ගිය බව ඉන් දැක්වේ. “සදාමත්තඤ්ච” යනු රිදී සඳහා නමකි; රිදී ප්‍රාසාදය ද ඉක්මවා ගිය බව ඉන් දැක්වේ. “දූභකං” යනු මැණික් සඳහා නමකි; මැණික් ප්‍රාසාදය ද ඉක්මවා ගිය බව ඉන් දැක්වේ. “ස්වාසී” යනු ‘ඒ ඔබ වෙහි’ යන්නයි. “පාසාණමාසීනො” යන්නෙහි උරචක්‍රය ගල්වලින් හෝ රිදියෙන් හෝ මැණිකෙන් හෝ කළ එකක් විය හැකි නමුත්, මෙය වනාහි ගල්වලින් කළ එකකි (පාෂාණමය). ඔහු එයින් මඩනා ලද්දේ වෙයි. එබැවින් පාෂාණයෙහි හුන් බැවින් ‘පාසාණාසීනො’ යැයි කියයුතු තැන, ව්‍යඤ්ජන සන්ධි වශයෙන් ‘ම’ කාරය යොදා “පාසාණමාසීනො” යැයි කියා ඇත. පාෂාණයෙහි හුන්නේ හෙවත් ඒ උරචක්‍රයට හසුව සිටියේ යන අර්ථයි. “යස්මා ජීවං න මොක්ඛසී” යනු, යම් හෙයකින් ඒ උරචක්‍රය, යම්තාක් ඔබගේ පාප කර්මය ක්ෂය නොවේ ද, ඒ තාක් කල් ජීවත් වෙමින් ඉන් නොමිදෙන්නේය යන අර්ථයි.

මේ ගාථාව දේශනා කළ බෝධිසත්වයෝ තමාගේ වාසස්ථානයට ම ගියහ. මිත්තවින්දක ද (හිස මත වූ) උරචක්‍රය ඔසවාගෙන, මහත් වූ දුක් විඳිමින්, ඒ පාප කර්මය ගෙවී අවසන් වූ පසු කම් වූ පරිදි ගියේය.

ශාස්තෲන් වහන්සේ මේ ධර්ම දේශනාව ගෙනහැර දක්වා ජාතකය නිමා කළ සේක. “එකල මිත්තවින්දක වූයේ (මේ) අකීකරු භික්ෂුවයි. දේවරාජයා වූයේ මම ම වෙමි.”

මිත්තවින්දක ජාතක වර්ණනාව (දෙවැන්න) යි.