අභිධර්මාර්ථ ප්‍රදීපිකා

රූපසඞ්ගහ විභාගො

1. එත්තාවතා විභත්තාහි - සප්පභෙදප්පවත්තිකා,

චිත්තචෙතසිකා ධම්මා - රූපංදානි පවුච්චති.

2. සමුද්දෙසා විභාගාච - සමුට්ඨානාකලාපතො

පවත්තික්කමතො චෙති - පඤ්චධා තත්ථ සඞ්ගහො.

3. චත්තාරි මහාභූතානි, චතුණ්ණංච මහාභූතානං උපාදාය රූපංති දුවිධම්පෙතං රූපං එකාදසවිධෙන සඞ්ගහං ගච්ඡති.

4. කථං? පඨවිධාතු, ආපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු භූතරූපං නාම

5. චක්ඛු, සොතං, ඝාණං, ජිව්හා, කායො පසාදරූපං නාම

6. රූපං, සද්දො ගන්ධො රසො ආපොධාතු විවජ්ජිතං භූතත්තය සඞ්ඛාතං ඵොට්ඨබ්බං ගොචර රූපං නාම.

7. ඉත්ථත්තං පුරිසත්තං භාවරූපං නාම

8. හදය වත්ථු හදයරූපං නාම

9. ජීවිතින්ද්‍රියං ජීවිතරූපං නාම

10. කබලීකාරො ආහාරො ආහාරරූපං නාම

11. ඉතිච අට්ඨාරස විධම්පෙතං රූපං සභාවරූපං

සලක්ඛණ රූපං නිප්ඵන්න රූපං රූප රූපං සම්මසන

රූපං තිච සඞ්ගහං ගච්ඡති.

12. ආකාසධාතු පරිච්ඡෙද රූපං නාම

13. කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති විඤ්ඤත්ති රූපං

නාම

14. රූපස්ස ලහුතා, මුදුතා, කම්මඤ්ඤතා විඤ්ඤත්ති

ද්වයං විකාර රූපං නාම

15. රූපස්ස උපචයො, සන්තති, ජරතා, අනිච්චතා

ලක්ඛණ රූපං නාම

16. ජාතිරූප මෙව පනෙත්ථ උපචය සන්තති නාමෙන

පවුච්චතීති එකාදසවිධම්පෙතං රූපං අට්ඨවීසතිවිධං හොති.

සරූපවසෙන කථං.

17. භූතප්පසාද විසයා - භාවො හදය මිච්චපි

ජීවිතාහාර රූපෙහි - අට්ඨාරස විධං තථා.

පරිච්ඡෙදොච විඤ්ඤත්ති - විකාරො ලක්ඛණං තිච

අනිප්ඵන්නා දස චෙති - අට්ඨවීස විධං භවෙ.