සමුච්චය සඞ්ගහ විභාගො
1. ද්වාසත්තති විධා වුත්තා - වත්ථුධම්මා සලක්ඛණා
තෙසන්දානි යථායොගං - පවක්ඛාමි සමුච්චයං.
2. අකුසලසඞ්ගහො, මිස්සකසඞ්ගහො, බොධිපක්ඛිය සඞ්ගහො, සබ්බසඞ්ගහො, චෙති සමුච්චය සඞ්ගහො චතුබ්බිධො වෙදිතබ්බො.
3. කථං? අකුසල සඞ්ගහෙ තාව චත්තාරො ආසවා කාමාසවො, භවාසවො, දිට්ඨාසවො, අවිජ්ජාසවො
4. චත්තාරො ඔඝා, කාමොඝො, භවොඝො, දිට්ඨොඝො, අවිජ්ජොඝො
5. චත්තාරොයොගා, කාමයොගො, භවයොගො, දිට්ඨියොගො, අවිජ්ජායොගො
6. චත්තාරො ගන්ථා. අභිජ්ඣාකායගන්ථො, ව්‍යාපාදකායගන්ථො, සීලබ්බත පරාමාසො කායගන්ථො, ඉදංසච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො.
7. චත්තාරි උපාදානානි. කාමූපාදානං, දිට්ඨූපාදානං, සීලබ්බතුපාදානං, අත්තවාදූපාදානං.
8. ඡ නීවරණානි කාමච්ඡන්දනීවරණං, ව්‍යාපාදනීවරණං, ථීනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්චකුක්කුච්චනීවරණං, විචිකිච්ඡානීවරණං, අවිජ්ජානීවරණං.
9. සත්තානුසයා. කාමරාගානුසයො, භවරාගානුසයො, පටිඝානුසයො, මානානුසයො, දිට්ඨානුසයො, විචිකිච්ඡානුසයො, අවිජ්ජානුසයො.
10. දසසංයොජනානි. කාමරාග සංයොජනං, රූපරාගසංයොජනං, අරූපරාගසංයොජනං, පටිඝසංයොජනං, මානසංයොජනං, දිට්ඨිසංයොජනං, සීලබ්බත පරාමාසසංයොජනං, විචිකිච්ඡාසංයොජනං, උද්ධච්චසංයොජනං, අවිජ්ජාසංයොජනං සුත්තන්තෙ.
11. අපරානි දසසංයොජනානි. කාමරාගසංයොජනං, භවරාගසංයොජනං, පටිඝසංයොජනං, මානසංයොජනං, දිට්ඨිසංයොජනං, සීලබ්බත පරාමාසසංයොජනං, විචිකිච්ඡා සංයොජනං, ඉස්සාසංයොජනං, මච්ඡරියසංයොජනං, අවිජ්ජාසංයොජනං අභිධම්මෙ.
12. දස කිලෙසා. ලොභො, දොසො, මොහො, මානො, දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, ථීනං, උද්ධච්චං, අහිරිකං, අනොත්තප්පං.
13. ආසවාදීසු පනෙත්ථ කාමභවනාමෙන තබ්බත්ථුකා තණ්හා අධිප්පෙතා, සීලබ්බත පරාමාසො, ඉදංසච්චාභිනිවෙසො, අත්තවාදොති ච තථා පවත්තං දිට්ඨිගතමෙව පවුච්චති.
14. ආසවොඝාව යොගාව - තයො ගන්ථාව වත්ථුතො
උපාදානා දුවෙ වුත්තා - අට්ඨනීවරණා සියුං
ඡළෙවානුසයා හොන්ති - නව සංයොජනා මතා
කිලෙසා දස වුත්තොයං - නවධා පාප සඞ්ගහො.
15. මිස්සක සඞ්ගහෙ ඡ හෙතු. ලොභො, දොසො, මොහො, අලොභො, අදොසො, අමොහො.
16. සත්තඣානඞ්ගානි. විතක්කො, විචාරො, පීති, එකග්ගතා, සොමනස්සං, දොමනස්සං, උපෙක්ඛා.
17. ද්වාදස මග්ගඞ්ගානි. සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මා වාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මා ආජීවො, සම්මා වායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි, මිච්ඡාදිට්ඨි, මිච්ඡා සඞ්කප්පො, මිච්ඡාවායාමො, මිච්ඡාසමාධි.
18. ද්වාවීසතින්ද්‍රියානි. චක්ඛුන්ද්‍රියං, සොතින්ද්‍රියං, ඝානින්ද්‍රියං, ජිව්හින්ද්‍රියං, කායින්ද්‍රියං, ඉත්ථින්ද්‍රියං, පුරිසින්ද්‍රියං, ජීවිතින්ද්‍රියං, මනින්ද්‍රියං, සුඛින්ද්‍රියං, දුක්ඛින්ද්‍රියං, සොමනස්සින්ද්‍රියං, දොමනස්සින්ද්‍රියං, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං, සද්ධින්ද්රියං, විරියින්ද්රියං, සතින්ද්රියං, සමාධින්ද්රියං, පඤ්ඤින්ද්රියං, අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමිතින්ද්‍රියං, අඤ්ඤින්ද්‍රියං, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං.
19. නවබලානි. සද්ධාබලං, විරියබලං, සතිබලං, සමාධිබලං, පඤ්ඤාබලං, හිරිබලං, ඔත්තප්පබලං, අහිරිකබලං අනොත්තප්පබලං.
20. චත්තාරො අධිපතී. ඡන්දාධිපති, චිත්තාධිපති, විරියාධිපති, වීමංසාධිපති.
21. චත්තාරො ආහාරා. කබලීකාරො ආහාරො, ඵස්සො දුතියො, මනොසඤ්චෙතනා තතියා, විඤ්ඤාණං චතුත්ථං.
22. ඉන්ද්‍රියෙසු පනෙත්ථ සොතාපත්තිමග්ගඤාණං අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමිතින්ද්‍රියං, අරහත්තඵලඤාණං අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං. මජ්ඣෙ ඡ ඤාණානි අඤ්ඤින්ද්‍රියානීති වුච්චන්ති. ජීවිතින්ද්‍රියංච රූපාරූපවසෙන දුවිධං හොති.
23. පඤ්චවිඤ්ඤාණෙසු ඣානඞ්ගානි, අවිරියෙසු බලානි, අහෙතුකෙසු මග්ගඞ්ගානි න ලබ්භන්ති.
24. තථා විචිකිච්ඡා චිත්තෙ එකග්ගතා මග්ගින්ද්‍රිය බලභාවං න ගච්ඡති.
25. ද්විහෙතුක තිහෙතුක ජවනෙස්වෙව යථා සම්භවං අධිපති එකොව ලබ්භති.
26. ඡ හෙතූ පඤ්චඣානඞ්ගා - මග්ගඞ්ගා නව වත්ථුතො
සොළසින්‍ද්‍රිය ධම්මාව - බලධම්මා නවෙරිතා.
චත්තාරොධිපති වුත්තා - තථාහාරාති සත්තධා
කුසලාදි සමාකිණ්ණො - වුත්තො මිස්සක සඞ්ගහො
27. බොධිපක්ඛිය සඞ්ගහෙ චත්තාරො සතිපට්ඨානා. කායානුපස්සනා සතිපට්ඨානං, වෙදනානුපස්සනා සතිපට්ඨානං, චිත්තානුපස්සනා සතිපට්ඨානං, ධම්මානුපස්සනා සතිපට්ඨානං.
28. චත්තාරො සම්මප්පධානා. උප්පන්නානං පාපකානං ධම්මානං පහානාය වායාමො, අනුප්පන්නානං පාපකානං ධම්මානං අනුප්පාදාය වායාමො, අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය වායාමො, උප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං භිය්‍යොභාවාය වායාමො.
29. චත්තාරො ඉද්ධිප්පාදා. ඡන්‍දිද්ධිප්පාදො, චිත්තිද්ධිප්පාදො, විරියිද්ධිප්පාදො, වීමංසිද්ධිප්පාදො.
30. පඤ්චින්‍ද්‍රියානි. සද්ධින්ද්රියං, විරියින්ද්රියං, සතින්ද්රියං, සමාධින්ද්රියං, පඤ්ඤින්ද්රියං.
31. පඤ්ච බලානි. සද්ධාබලං, විරියබලං, සතිබලං, සමාධිබලං, පඤ්ඤාබලං.
32. සත්තබොජ්ඣඞ්ගා. සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො, විරියසම්බොජ්ඣඞ්ගො, පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගො.
33. අට්ඨමග්ගඞ්ගානි. සම්මාදිට්ඨි, සම්මා සඞ්කප්පො, සම්මාවාචා, සම්මා කම්මන්තො, සම්මා ආජීවො, සම්මා වායාමො, සම්මාසති, සම්මා සමාධි.
34. එත්ථ පන චත්තාරො සතිපට්ඨානාති එකාවසති පවුච්චති.
35. තථා චත්තාරො සම්මප්පධානාතිච සම්මාවායාමො.
36. ඡන්දො චිත්තමුපෙක්ඛාච - සද්ධාපස්සද්ධි පීතියො
සම්මාදිට්ඨිච සඞ්කප්පො - වායාමො විරතිත්තයං
සම්මාසති සමාධීති - චුද්දසෙතෙ සභාවතො
සත්තතිංසප්ප භෙදෙන - සත්තධා තත්ථ සඞ්ගහො.
37. සඞ්කප්ප පස්සද්ධිච පීතුපෙක්ඛා –
ඡන්දොච චිත්තං විරතිත්තයංච
නවෙකට්ඨානා විරියං නවට්ඨ –
සතී සමාධී චතුපඤ්ච පඤ්ඤා.
සද්ධා දුඨානුත්තමසත්තතිංස –
ධම්මානමෙසො පවරො විභාගො.
38. සබ්බෙලොකුත්තරෙ හොන්ති - නවාසඞ්කප්ප පීතියො
ලොකියෙපි යථායොගං - ඡබ්බිසුද්ධිපවත්තියං.
39. සබ්බසඞ්ගහෙ පඤ්චක්ඛන්ධා රූපක්ඛන්ධො වෙදනාක්ඛන්ධො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො.
40. පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා. රූපුපාදානක්ඛන්ධො වෙදනුපාදානක්ඛන්ධො සඤ්ඤුපාදානක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරුපාදානක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණුපාදානක්ඛන්ධො.
41. ද්වාදසායතනානි. චක්ඛායතනං සොතායතනං ඝානායතනං, ජිව්හායතනං කායායතනං මනායතනං, රූපායතනං, සද්දායතනං, ගන්ධායතනං, රසායතනං, ඵොට්ඨබ්බායතනං, ධම්මායතනං.
42. අට්ඨාරස ධාතුයො, චක්ඛු ධාතු, සොතධාතු, ඝානධාතු, ජිව්හා ධාතු, කාය ධාතු, රූප ධාතු, සද්ද ධාතු, ගන්ධ ධාතු, රස ධාතු, ඵොට්ඨබ්බ ධාතු, චක්ඛු
විඤ්ඤාණධාතු, සොත විඤ්ඤාණධාතු, ඝාන විඤ්ඤාණධාතු,
ජිව්හා විඤ්ඤාණධාතු, කාය විඤ්ඤාණධාතු, මනො ධාතු,
මනො විඤ්ඤාණධාතු, ධම්මධාතු
43. චත්තාරි අරියසච්චානි. දුක්ඛං අරියසච්චං, දුක්ඛ
සමුදයං අරියසච්චං, දුක්ඛ නිරොධං අරියසච්චං, දුක්ඛ
නිරොධගාමිනීපටිපදා අරියසච්චං.
44. එත්ථ පන චෙතසික, සුඛුමරූප, නිබ්බාන වසෙන
එකූනසත්තති ධම්මා ධම්මායතනං, ධම්මධාතූති සඞ්ඛං
ගච්ඡන්ති.
45. මනායතනමෙව සත්තවිඤ්ඤාණධාතුවසෙන
භිජ්ජති.
46. රූපඤ්ච වෙදනා සඤ්ඤා - සෙසචෙතසිකා තථා
විඤ්ඤාණ මිති පඤ්චෙතෙ පඤ්චක්ඛන්ධාති භාසිතා.
47. පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධාති - තථා තෙභූමකා මතා.
භෙදාභාවෙන නිබ්බානං - ඛන්ධ සඞ්ගහ නිස්සටං.
48. ද්වාරාලම්බන භෙදෙන - භවන්තායතනානි ච
ද්වාරාලම්බත දුප්පන්න - පරියායෙන ධාතුයො,
49. දුක්ඛං තෙභූමකංවට්ටං - තණ්හා සමුදයො භවෙ
නිරොධොනාම නිබ්බානං - මග්ගො
ලොකුත්තරො මතො.
50. මග්ගයුත්ත ඵලං චෙව - චතුසච්ච විනිස්සටා,
ඉති පඤ්චප්පභෙදෙන - පවුත්තො සබ්බසඞ්ගහො,
ඉති අභිධම්මත්ථසඞ්ගහෙ සමුච්චය සඞ්ගහ
විභාගොනාම සත්තමො පරිච්ඡෙදො